SPEKKIES OP DE TRILBAND

(foto uit besproken boek)
(foto uit besproken boek)

Frans de Jong Ons voedsel. uitgeverij Fontaine. 560 pag. prijs €39,90.

De wetenschapsredactie is dol-enthousiast over dit boek. Over de bereiding van spekkies schrijft voedingsmiddelentechnoloog Frans de Jong: ‘Spek is het typisch Nederlandse product dat in de rest van de wereld bekend is als marshmallows. De oudst bekende spek is de ruitspek: twee lagen spek, roze en geel, soms licht gesuikerd, op elkaar. De grondstoffen voor spek zijn suiker, glucosestroop, gelatine en kleur- en smaakstoffen.’

Dan volgt de beschrijving van twee kookstappen en het transport van de warme suikermassa naar de opklopmachine. ‘In de opklopmachine worden kleine luchtbelletjes in het mengsel geslagen en worden de kleur- en smaakstoffen toegevoegd.’ We leerden dat spek luchtiger (0,25 tot 0,30 kilo per liter) is dan marshmallows (0,40 kilo per liter). Dat de nog warme luchtige suikermassa in lagen op een lopende band wordt gespoten, dat de spekjes daarna in een droogtrommel gaan, om een eindvochtigheid van 20 procent te bereiken. Ten slotte laat een goede spekkiesproducent zijn suikerspek nog 12 tot 24 uur rusten ‘om te conditioneren, dat wil zeggen dat het product de tijd moet krijgen om zowel binnen in het product als aan het oppervlak dezelfde conditie te krijgen. Pas dan gaan de spekjes via een grote trilband naar de verpakkingsmachines’.

In compacte bewoordingen beschrijft De Jong ook de yoghurtbereiding, de verwerking van spinazie tot diepvriesspinazie, de champignonteelt en het slachten van varkens. Eigenlijk bespreekt hij de industriële bereiding van al ons voedsel. Daarbij schreef hij hoofdstukken over de zin en het gevaar van vet, koolhydraten, eiwit, vitaminen, mineralen, dik en dun zijn. Het is vooral de feitelijke beschrijving van de moderne voedseltechnologie die dit boek boeiend maakt.

Andere boeken over de moderne voedselbereiding zijn tegenwoordig vooral een aanklacht: tegen de bio-industrie en tegen het gesleep met voedsel over de hele wereld. Daarvan is hier geen sprake. De Jong beschrijft het alsof het allemaal volstrekt normaal is.

Mooi is de taal van De Jong niet, wel efficiënt. Zoals de voedingsindustrie. En eerlijk gezegd: het is een verademing om het op deze manier te lezen. En iedereen kan vervolgens zelf wel bedenken wat hij ervan vindt.