Nepveilingen

Na regen komt zonneschijn, ook in de economie. De vraag is alleen hoe? Minister Bos droomt van kleine, hanteerbare banken, van een splitsing in veilige spaarbanken en meer risicovolle durfbanken, en van wetgeving om banken te kunnen onteigenen, in een noodgeval. Niet iedereen gaat dat ver genoeg. Het Appèl van Antwerpen, een groep van dertig wetenschappers, politici en experts op het gebied van milieu, kerk en ontwikkelingssamenwerking, wil ons geldstelsel en economisch systeem compleet omgooien. Niks ongebreidelde kredietgroei, zoals voorheen, maar duurzaamheid en keiharde criteria voor financiële producten.

Heeft de kleine spaarder, belegger en consument iets aan deze toekomstdromen? De tijd moet het leren. Vooralsnog hebben termen als garantie, advies en zekerheid – zeg maar ons Zwitserlevengevoel – flinke averij opgelopen. Dat repareer je niet met politieke en wetenschappelijke praatjes. Een burger wil kunnen vertrouwen op zijn geldproduct, geldbedrijf en op financiële raad. Zit dat er aan te komen?

Soms denk je een lichtpuntje te ontwaren aan de crisishorizon. Het Financieele Dagblad kopte afgelopen week ‘Nieuwe veilingsites laten de banken vechten om spaarder’. Het gaat om spaarbod.nl en bank2you.nl (vanaf 15 maart). Deze sites willen de spaarmarkt ‘openbreken’ met veilingen, „zodat u profiteert van maximale rente.”

Openbreken? De maximale rentes weten we toch al van www.rente-meter.nl (vergeet het streepje niet) en www.spaarinformatie.nl? Zou spaarbod.nl er meer uit slepen? In de hoop op een antwoord liet ik afgelopen dinsdag, na een verplichte registratie, een fictief spaarkapitaal van 20.000 euro veilen. De dag erna gooide ik een nepkapitaal van 1 miljoen euro in de strijd. Na een klik op de groene startknop schoven langzaam Rabobank, ING, Aegon, Moneyou en Credit Europe Bank voorbij, met voorlopige biedingen van 3,1 procent tot 5 procent.

Met spanning wachtte ik op de definitieve veilinguitslag om 16.00 uur. Ik spoedde me vervolgens naar de site, waar ik helaas werd getrakteerd op hetzelfde lijstje banken dat ik eerder voorgeschoteld kreeg. Niks veilingvoordeel. Ik mocht gewoon doorklikken naar vijf banken, waar ik het gangbare aanbod kreeg.

Het werd nóg gekker. Achter het tabblad ‘banken’ van Spaarbod.nl staan vijf banken. Maar achter de logo’s van Aegon, Rabobank en Credit Europe Bank prijkt de cryptische boodschap „deze bank neemt (nog) niet deel aan Spaarbod”. Dus niks veiling.

Spaarbod is nep. En nadelig. Men vergelijkt slechts enkele rekeningen, terwijl je in de praktijk bij tientallen banken kunt sparen. De maximale rente achterhaal je sneller en volledig anoniem op rente-meter.nl. Voor de voorwaarden zit je goed op spaarinformatie.nl. En wil je een hogere rente, omdat je tonnen spaargeld hebt? Bel dan zelf de royaalste bank, en beding een extraatje.

Het internet is een vergaarbak. Naast bonafide aanbieders en gratis informatie vind je er gelukzoekers, profiteurs en oplichters. Een gelikte site zegt niets. Hypothekensites willen gewoon hypotheken af- of oversluiten, adviessites willen adviezen en producten kwijt, en spaarsites werven spaarders. Zo’n ronselaar incasseert bijvoorbeeld tien of vijftien euro per spaarrekening, ongeacht of jij de beste rente krijgt.

Vraag je altijd af: Wie verdient hieraan? Hoeveel verdient men hieraan? Misleiding is verboden. Hiervan is sprake, volgens de Autoriteit Financiële markten (AFM), als een aanbieder niet transparant is over: kosten, risico’s of beperkende voorwaarden, als men de zaken onjuist voorstelt op het gebied van: garanties, vergelijkingen, historische cijfers of naamgevingen, of als men onjuiste verwachtingen wekt. Ook mag men niet onverplicht verwijzen naar gezaghebbende partijen of onevenwichtige informatie verstrekken.

Signaleert u een aanbieder die buiten zijn boekje gaat? Mail dit naar Signalen.Informatieverstrekking@AFM.nl. Zo beschermt u anderen en draagt u een steentje bij aan een betere wereld.

Lees meer van Erica Verdegaal op nrc.nl/erica