Mentaliteit?

NEC-trainer Been stuurde dinsdag Radomski weg, omdat de voetballer tegen Heerenveen geen reserve wilde zijn. Eerder stuurde Been Bouaouzan weg om zijn instelling. Is het slecht gesteld met de mentaliteit van voetballers?

Patrick Lodewijks, oud- keeper en keeperstrainer van Feyenoord: „Toen ik jong was, zeiden we ‘u’ en ‘meneer’ of ‘mevrouw’ tegen leraren. Nu worden die vaak met hun voornaam aangesproken. Dit geeft aan dat de maatschappij is veranderd. De mentaliteit van voetballers is inderdaad anders, maar dat ligt dus niet aan de voetballers an sich. Dat spelers nu mondiger zijn, heeft ook voordelen. Ik hield als jonge speler altijd mijn mond. Nu communiceren coaches en spelers beter met elkaar. De ene speler heeft een aai over zijn bol nodig, de ander een schop onder zijn kont. Maar daar komt een trainer niet achter als een speler doodstil in de kleedkamer zit. Door de betere interactie van tegenwoordig leert de coach zijn spelers beter kennen en weet hij hoe ze behandeld moeten worden. Ik heb vroeger ook wel meegemaakt dat een speler van het veld werd gestuurd maar toen werd dat binnenskamers gehouden. Nu hebben media meer aandacht voor de sport. Journalisten staan constant langs het veld en registreren alles.”

Aad de Mos, voetbalanalist en oud-trainer van onder andere Ajax, PSV en Vitesse: „Ik geloof niet in een verslechterde mentaliteit. Het is wel zo dat de macht meer bij de spelers terecht is gekomen. Vroeger was het een baas-knecht verhouding, nu zijn de trainers en spelers meer gelijkwaardig. Wanneer voetballers op de bank of op de tribune moeten zitten, nemen ze gelijk contact op met hun zaakwaarnemer om te verkassen naar een andere club. Trainers moeten tegenwoordig meer vaardigheden hebben. Ze moeten zich bijvoorbeeld veel duidelijker aan afspraken houden. Dat zie je aan Ajax-coach Marco van Basten, die zijn excuses moest aanbieden omdat hij zich een keer versprak en zei dat zijn aanvallers niet genoeg afmaakten. Alleen bij grote instituten zoals Manchester United en Arsenal is de baas-knecht relatie nog wel aan de orde. Als iemand tien tot twaalf jaar de leiding heeft, kan diegene zich wel permitteren spelers hard aan te pakken.”

Nol de Ruiter, scout bij FC Utrecht, voormalig voetballer en trainer: „De mentaliteit verslechtert inderdaad. Voetballers denken overal wat makkelijk over en leveren altijd commentaar. Niet alleen op de trainers maar ook op scheidsrechters. Spelers beseffen vaak niet wat een fantastisch leven ze hebben. Voor een trainer wordt het steeds moeilijker een groep goed te begeleiden. Dat Been een speler wegstuurt kan ik dan ook helemaal begrijpen. Dat gedrag moet immers een keer stoppen. Ik begrijp echt niet dat een speler het zo ver laat komen dat hij weggestuurd wordt.”

Erik Matser, sport- en neuropsycholoog: „De mentaliteit is niet anders of slechter dan vroeger. Botsingen tussen coaches en spelers zijn van alle tijden. Een doorsnee topvoetballer heeft een bepaald karakter. Hij is dominant, geïnteresseerd in analyse, wil meerdere dingen tegelijk doen en schrijft liever zijn eigen boek dan dat hij zich aan regeltjes houdt. Die combinatie van karaktereigenschappen kun je omschrijven als lastig. Een coach moet daar mee kunnen omgaan. Het probleem is dat veel coaches dezelfde karaktereigenschappen hebben, veel van hen zijn zelf oud-voetballers en dat zorgt voor botsingen. De meest succesvolle trainers zijn mensen die behalve deze eigenschappen ook een empathisch vermogen hebben, die zich kunnen inleven in de spelers. Een goed voorbeeld is Guus Hiddink.”

Louis Laros, oud-profvoetballer en spelersmakelaar: „De mentaliteit van spelers is veranderd. Maar de hele maatschappij is nu anders. De jongens kunnen minder goed tegen kritiek. Vroeger was sprake van een bepaalde hiërarchie binnen teams, de jonkies luisterden automatisch naar de ouderen. Dat is niet meer zo, jonge spelers zijn mondiger geworden en hebben hun woordje altijd klaar. Ik denk niet dat je dat nog kunt veranderen, de maatschappij functioneert nu eenmaal op die manier. Maar ik kom ook nog veel jonge gasten tegen waar wel een goede kop opzit en die wel alles willen geven.”