Bewijs voor onderwijs

Het pleidooi voor evidence based onderwijs - met hersenonderzoeker Jolles als belangrijkste propagandist - klinkt als het ei van Columbus. Toch dreigt het gevaar dat Jolles net zo een onderwijsgoeroe, om Japke Bouma te citeren, wordt als alle eerdere onderwijsvernieuwers. Jolles heeft tot dusverre een aantal goede ideeën aangedragen maar ook slecht onderbouwde verspreid. Niet alle pubers zijn geschikt om zelfstandig te leren, zegt hij. Moet de leraar dus de hele 50 minuten volpraten en kan hij zijn leerlingen de laatste 20 minuten niet zelfstandig laten werken? Koot en Bie, zowat een generatie ouder dan Jolles, hebben vele, vele daltonuren” op hun daltonschool zelfstandig geleerd. Meer dan 50 jaar later werkt dat systeem nog steeds. Iedere goede nieuw leren” docent begeleidt zijn leerlingen intensief. Zolang Jolles niet nader specificeert hoe zelfstandig TE zelfstandig is, is zijn opmerking zinledig.Het goede idee van evidence based onderwijs wordt bedreigd door drie valkuilen. De eerste is die van de mankerende doelstelling. Jolles vergelijkt de mogelijkheden van evidence based onderwijs met de successen van evidence based medicine. Bij de geneeskunst is de doelstelling duidelijk: de patiënt moet beter worden. Maar wat is goed onderwijs? De ene ouder wil dat zijn kind zo snel mogelijk een hoogwaardig diploma haalt, de ander hoopt dat de talenten van zijn kind worden ontdekt en ontwikkeld. Het leidt tot verschillende soorten onderwijs. Zolang Jolles niet specificeert wat voor hem goed onderwijs is, moeten zijn bijdragen argwanend worden bekeken. De tweede valkuil is zelfoverschatting. Evidence based, dat is wetenschappelijk en wetenschap heeft altijd gelijk, denken sommige mensen. Wetenschappelijk onderbouwd onderwijs wordt in het artikel gesteld tegenover vernieuwingen gebaseerd op ideologie”. Gelukkig wordt binnen gerespecteerde disciplines als vak- en algemene didactiek al heel veel jaren productief nagedacht over en onderzoek gedaan aan onderwijs. Daardoor groeit ons gemeenschappelijk inzicht over dat moeilijke proces: kinderen iets leren. Deze kennis afserveren als bedenksels van goeroes is een gotspe. De derde valkuil: het is niet zo moeilijk goed onderwijs te bedenken, het is veel moeilijker het (op grote schaal) in te voeren. Er is al heel vaak door verstandige mensen goed onderwijs bedacht, maar de invoering mislukt dikwijls, zie het studiehuis. Jolles draagt wetenschappelijk onderbouwd het verstandige idee aan dat pubers meer moeten slapen. En paar honderdduizend pubers vervolgens tot langer slapen brengen is lastiger.