Aard van crimineel gedrag is ernstiger geworden

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek daalt de criminaliteit (NRC Handelsblad, 24 februari 2009). De criminaliteit die de politie registreert stijgt weliswaar bij tijd en wijle, maar de slachtofferenquêtes onder de bevolking wijzen op het tegendeel. De bekend geworden omvang van de criminaliteit noopt tot relativering, de toegenomen ernst van het delictgedrag echter niet.

Voor mijn dissertatieonderzoek heb ik ooit tweehonderd rechtbankdossiers met uitgebreide verslagen over het gedrag van justitiepupillen geanalyseerd, die tussen 1960 en 1995 door kinderrechters onder toezicht werden gesteld, al dan niet in combinatie met plaatsing in een gesloten justitiële behandelinrichting, tuchtschoolstraf of een andere strafrechtelijke sanctie. Vanaf het jaar 2000 tot op heden doe ik wederom onderzoek naar de aanpak van jeugdcriminaliteit. Een van de laatste keren op basis van 324 dossiers. Dit onderzoeksmateriaal laat zien dat het delictgedrag van allochtone én autochtone jongeren, vooral de ernstig verwaarloosden onder hen, de afgelopen decennia ernstiger en gewelddadiger van aard is geworden.

In de strafzaken tegen jongeren uit de jaren zestig bestonden de delicten uit diefstal van snoep, benzine, bromfietsgereedschap, enkele honderden guldens van familieleden, een bromfiets of een radio, een suède jasje en joyriding op brommers. In de loop van de tijd werden de gepleegde delicten ernstiger: straatroof met behulp van steekwapens of een (net echt nep) pistool, gevallen van oplichting voor duizenden euro`s van supermarkten door caissières, het rippen al dan niet met geweld van hoogbejaarden of jonge kinderen, en openlijke geweldpleging uit verveling, verschenen in de strafdossiers vanaf het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw. De omvang van de criminaliteit is waarschijnlijk gedaald - de aard van bijvoorbeeld de jeugdcriminaliteit is ernstiger geworden.