4x GRINDELWALD

Tot in maart ligt er voldoende sneeuw om te wintersporten in Europa. Kester Freriks over zijn favoriete ski-oord in de Zwitserse Alpen

Sneeuw: eigenlijk bestaat er nauwelijks een mooier natuurverschijnsel. Winterse sneeuw op de berghellingen van de Alpen, de Pyreneeën, de bergen van Noorwegen of die van de Rocky Mountains in Canada en Amerika verleidt vele tienduizenden om te gaan skiën.

Europa telt tal van skigebieden. De meeste Nederlanders trekken naar Oostenrijk, waar de Gemütlichkeit onze landgenoten ertoe aanspoort bij de uitbundige après-ski Schlagers aan te heffen. Frankrijk kent de modernste accommodaties en de uitgebreidste skipistes. De Franse Alpen zijn betrekkelijk laat door de wintersport ontdekt. Dat heeft als gevolg dat er enorme hotel- en appartementketens, soms zeer futuristisch van ontwerp, in de berggebieden staan.

Zwitserland afficheert zich als het land waar het alpine skiën kwalitatief hoogstaand is. Daar staat een hogere prijs tegenover. Veel Zwitserse plaatsen waar de laatste decennia wintersport wordt beoefend, hebben een verleden als kuuroord of als uitvalsbasis voor bergtochten. Dat verleden vinden we terug in de dorpen, die kleinschaliger zijn dan in buurland Frankrijk.

Mijn favoriete skigebied is Grindelwald in Berner Oberland, aan de voet van drie machtige bergen, de Eiger, de Jungfrau en de Mönch. Dit massief is van een overweldigende, adembenemende schoonheid. Bovendien is de Eiger (3.974 meter) een van de spectaculairste bergen in de alpine wereld. De steile noordwand geldt als een klassieke uitdaging, en is een van de gevaarlijkste klimpartijen in de Alpen.

Grindelwald 1:

Dorp

Tot ver in de negentiende-eeuw reikten maar liefst twee gletsjers tot in het dorp, de Untere- en de Obere Grindelwaldgletscher. Ze vormden een bedreiging. Nog altijd luidt de bijnaam van Grindelwald ‘gletsjer-dorp’. Een spectaculaire tocht voert bij de Untere Gletscher door de Gletscherschlucht, een wandeling over plankiers door een ijsgrot, blauw-glanzend van kleur. Ook hogerop, via de Pfingstegg, kan men door de bevroren wereld lopen bij de Obere Gletscher.

Grindelwald ligt op ruim duizend meter hoogte. In de jaren dertig werd het gebied ontsloten met de zogenoemde Funi, de afkorting van Funiculaire, de Sledebaan die de bergliefhebbers zomer en winter naar boven brengt. Het dorp heeft een station waartegenover het fraaie, stijlvolle Grand Hotel Regina ligt, de traditionele ontmoetingsplaats voor bergbeklimmers uit de vorige eeuw. De sfeer in Grindelwald is plezierig. Voor heftige discotheken en uitputtend nachtleven is het niet de geëigende plek, voor traditionele gelegenheden daarentegen wel. Een geliefde plaats waar bergbeklimmers en wintersporters elkaar ontmoeten is de Espresso-Bar van Hotel Spinne. Hotel Kreuz & Post heeft een bar waar diskjockeys hedendaagse muziek brengen en waar geweldige cocktails worden geschonken. Hotel Regina bezit de elegante Regina Piano Bar met exclusieve Zwitserse wijnen. Een geliefd Italiaanse restaurant is Onkel Tom’s Hut, een uit hout opgetrokken etablissement met een oorspronkelijke atmosfeer. De uitbaters zijn Australiërs die in Grindelwald zijn blijven steken.

Vanuit hoofdstraten als Dorfstrasse en Wärgistalstrasse heeft de bezoeker een prachtig uitzicht op het omliggende bergmassief.

Grindelwald 2:

Skiën

In het hart van het dorp vertrekt een gondel, de Männlichenbahn, naar Holenstein en vandaar verder naar de flank van de Männlichen op ruim tweeduizend meter hoogte. Hier bevinden zich weidse skipistes van het voorgebergte van het Eiger en Jungfrau-massief. Neem de lift nog hoger en prachtige blauwe, rode en zwarte afdalingen liggen in het verschiet. Op de hellingen zijn tal van hutten en gelegenheden om een versnapering of lunch te gebruiken. In het dorp is een skischool gevestigd. Een bijzondere belevenis in Grindelwald is de spoorbaan die vanuit het dorp steil omhoog gaat en zelfs door het massief van de Eiger is getrokken. Deze tandradbaan slingert zich door de besneeuwde hellingen van de Jungfrau en Mönch.

Grindelwald 3:

Bergen

Een verblijf in Grindelwald betekent ook historie. De noordwand van de Eiger, die vanaf het dorp prachtig zichtbaar is, is een decor van heroïsche en tragische verhalen uit de klimwereld. De berg is in 1858 voor het eerst bedwongen. De legendarische noordwand, bijgenaamd de Mordwand, werd in 1938 beklommen. Een van de klimmers, Heinrich Harrer, schreef hierover het standaardwerk, De witte spin (Die weisse Spinne: die Geschichte der Eiger-Nordwand, 1958). En meer klimmers beschreven hun Eiger-avonturen. Het mooiste is op een van de terrassen met zicht op de Eiger plaatsnemen, een versnapering bestellen, en de schrikwekkende Eiger-avonturen lezen en af en toe naar het massief opkijken. Een ander hoogtepunt van het gebied is de Jungfraujoch ook wel genoemd Top of Europe. Er loopt vanuit Grindelwald een spoorlijn heen, dwars door het Eiger-massief en langs het Eismeer naar boven, naar het hoogst gelegen station van Europa. De vergezichten zijn adembenemend. Eenmaal aangekomen op het Sfinxterras op een hoogte van 3.571 meter opent zich een duizelingwekkend tafereel van gletsjers, besneeuwde toppen, helblauwe luchten en ijzige rotspartijen waar een koude wind omheen blaast. In de gletsjer van de Jungfrau bevindt zich het IJspaleis op 20 meter diepte. IJssculpturen en in ijs gebeeldhouwde dieren uit de hele wereld zijn hier te bewonderen.

Grindelwald 4:

Hotels

Op ruim twee kilometer hoogte ligt het gehucht Kleine Scheidegg met de Scheidegg Hotels. Het monumentale Hotel Bellevue des Alpes heeft een Victoriaanse grandeur met kroonluchters in de eetzaal, een klein theater waar ’s avonds lichte jazz is te beluisteren. Vanuit de stijlvolle dinerzaal hebben de gasten een vrij uitzicht op de noordwand. Dit hotel is voor generaties bergbeklimmers de uitvalsbasis geweest om de noordwand te veroveren. In de gang hangen tal van foto’s van bergbeklimmers. In het gastenboek prijken beroemde namen.

Het hotel heeft ook een wat beladen traditie: hotelgasten volgden met telescopen de verrichtingen van klimmers, van wie een opzienbarend aantal op de wand de dood vonden. Kijk vanuit de comfortabele stoelen op het terras of in de lounge goed naar de Eiger-noordwand, en dan begrijp je de bijnaam ‘de witte spin’ die de berg heeft: vlak onder de top bevindt zich een ijsveld dat de vorm heeft van een spin, die zich schuilhoudt in een web van draden. Ik liep er eens rond, bekeek de foto’s van de bergbeklimmers. Nietige figuren, niet meer dan stipjes, in een ijzige, ongenaakbare wereld van loodrechte rotspartijen, bevroren sneeuw en afgronden.