100% YVES SAINT LAURENT

Oude modehuizen in de nieuwe tijd. Wanneer zijn ze ontstaan, wat of wie bepaalt hun huidige succes?

tekst Jetty Ferwerda beeld Peter Stigter

FILENAME IS DESIGNERNAME+SEASON © PHOTO PETER STIGTER
FILENAME IS DESIGNERNAME+SEASON © PHOTO PETER STIGTER

Beeld: finale van de modeshow van Yves Saint Laurent Rive Gauche, collectie voorjaar/zomer 2009.

Toen: Elke periode in de geschiedenis heeft zijn eigen modeontwerpers. Coco Chanel bevrijdde vrouwen in de jaren dertig van hun corset. Christian Dior gaf ze na de Tweede Wereldoorlog hun vrouwelijkheid terug. En Yves Saint Laurent (Oran, 1936 – Parijs, 2008) bood ze in de jaren zestig en zeventig kleding waarmee ze zich konden wapenen in de strijd om gelijke rechten. Maar in plaats van tuinbroeken gaf hij vrouwen scherp gesneden krijtstreeppakken, een smalle pantalon met daarop een sweater en een stoer, zwartleren motorjack.

De kleine Yves Henri Donat Mathieu Saint Laurent schetste in zijn kindertijd in Algerije al vrouwen in prachtige kleren. Op zijn 17de vertrok hij naar Parijs, waar hij al snel werd aangenomen door Christian Dior. Daar werkte hij tot kort na Diors dood in 1957. Na zijn dienstplicht – waar hij vanwege een zenuwinzinking eerder van terugkwam – richtte hij samen met (zaken-) partner Pierre Bergé in 1962 zijn eigen modehuis op. Het werd een succes, omdat hij zich richtte op de werkende vrouw en zijn muzes, zoals Catherine Deneuve. Yves Saint Laurent was een van de eerste ontwerpers die naast couture ook confectie ging doen. In 1968 opende hij de eerste YSL Rive Gauche-winkel. In de jaren tachtig raakte hij wat op de achtergrond, omdat zijn zachte, Franse elegantie niet paste bij de poenerige Dynasty-stijl en de sombere doem-collecties van de Japanners. Je kon zijn collecties van tevoren al uittekenen, omdat hij er varianten op al zijn klassiekers in stopte. De smoking, de doorschijnende blouse, de felle kleurcombinaties, het safari-jasje, het leren jack en heel veel zwart. In de jaren negentig deed het modehuis Yves Saint Laurent nog een poging de prêt-à-portercollecties nieuw leven in te blazen door jonge ontwerpers als Alber Elbaz in te schakelen. In 1998 werd YSL Rive Gauche verkocht aan de Gucci-groep en nam Tom Ford het roer over. De zijn leven lang door depressies geplaagde Saint Laurent maakte nog enkele haute-couturecollecties, maar stopte definitief in 2002. Vorig jaar overleed hij.

Nu: Elke modeontwerper zal zich geïntimideerd voelen bij het zien van het omvangrijke oeuvre en archief dat Yves Saint Laurent naliet. Stefano Pilati (42) is sinds 2004 verantwoordelijk voor de YSL Rive Gauche-collecties en het verhaal wil dat hij regelmatig zelf zijn creaties aantrekt om de beweging en het gewicht van de stof te ervaren. Hij werkte onder meer bij Nino Cerruti, Giorgio Armani en Prada. Het eerste dat de Italiaan dacht toen hem werd gevraagd de collecties voor YSL te ontwerpen (dames en heren) was: ‘Ik mag niet falen’. Die paniek was de eerste seizoenen terug te zien in de collecties: te geforceerd, te veel een poging alles goed te doen en in de geest van Yves Saint Laurent. De modepers sabelde de collecties neer, maar toch zag je steevast een half jaar later elementen terug bij collega’s en in de modewarenhuizen: de tulprokjes, de slanke tunieken, de focus op taille, de hoekige jasjes. Je kan als ontwerper je tijd te ver vooruit zijn. De najaarscollectie 2009, met identieke modellen en een licht androgyne stijl, was volgens Pilati een soort thuiskomen: de beste collectie tot nu toe. En precies op tijd, volgens de critici. Vanaf nu kan het alleen maar beter gaan.