Echt nep

Waar ligt de gens tussen nep en echt? Een naïeve vraag natuurlijk, echt is echt en nep is niet echt. Waardevolle en vaak kostbare materialen komen als eerste in aanmerking voor imitatie. De inmiddels bijna cliché, eenvoudige poëtische zin van Lucebert, Alles van waarde is weerloos, is hier goed op van toepassing. Nepdiamanten, nepleer, nephout, nepmetaal, in alles om ons heen vind je een grote hoeveelheid nep. Het lijkt haast alsof we dol zijn op nep. Maar is dat wel zo? Wordt het nepmateriaal door producenten niet nèt te gemakkelijk gebruikt om een eerste goede indruk achter te laten, waarna de gebruiker met een kater achterblijft?

Het nepleren bankstel ziet er bij aanschaf even goed uit, maar na een avondje zitten blijkt het nepleer plakkerig en ongemakkelijk. De ‘metalen’ fotocamerabehuizing ziet er prettig degelijk uit maar als na een kleine val de scheuren in het onderliggende plastic zichtbaar worden is de teleurstelling groot. Namaak diamanten kunnen een goede functie hebben in verschillende bewerkingstechnieken in de industrie maar een nepdiamant in een sieraad is bedrog op hoog niveau.

Het mooiste voorbeeld van namaak vind je in auto-interieurs. Fragmenten kunststof met een leernerf, vele plastic details met een metaaluiterlijk maar vooral het niet weg te denken nephout. Vooral dat nephout blijft verbazen. Hoe kan het toch dat materiaalgebruik dat ruim honderd jaar geleden werd toegepast in het interieur van de eerste auto’s daar nog steeds terug te vinden is? Waar komt die vreemde hang naar nostalgie vandaan?

Het antwoord van de auto-industrie wordt waarschijnlijk ingegeven door corrupt consumentenonderzoek: je vraagt wat ‘ze’ willen, en dat geef je dan ook. Onzin natuurlijk. Niemand zit te wachten op kunstig nagemaakte stukjes houtdecoratie in het auto-interieur. En toch vind je, vooral in de duurdere modellen, nog altijd weer nephout. Een aantal jaren geleden was het aquadippen een favoriete techniek om plastic een houtuiterlijk te geven. Tegenwoordig worden er fotografische afbeeldingen van houtpatronen meegevormd in het spuitgietproces. Razend knap, maar met een snel veranderende economische werkelijkheid is een beetje meer soberheid en eerlijkheid op materiaalgebied wel zo plezierig.

In de rubriek ManMade vraagt ontwerper Joost Alferink zich af waarom de dingen zijn zoals ze zijn.