Waarom heet een zwarte doos een ?zwarte doos??

Hannie de Leeuw uit Voorburg wil weten of de zwarte doos in een vliegtuig in werkelijkheid feloranje is, zodat die sneller kan worden gevonden na een ongeluk. „En komt de naam ‘black box’ van de uitvinder, ene meneer Black?”

De Australische wetenschapper David Warren, wiens vader bij een vliegtuigcrash om het leven kwam, is de uitvinder van de black box. Hij wilde, zo’n zestig jaar geleden, zowel de technische vluchtgegevens als de gesprekken van de piloten vastleggen om de oorzaak van ongelukken na te gaan. Aanvankelijk kreeg zijn plan weinig steun. „Er vertrekt geen vliegtuig met ‘Big Brother luistert’ aan boord”, aldus de federatie van Australische piloten, zo staat in een artikel van de Amerikaanse wetenschapper Bill Hammack uit 2004.

Over de oorsprong van de naam ‘black box’ circuleren een aantal verhalen. „In de wetenschap gebruikt men deze term ook als pas naderhand bekend wordt wat je met gegevens kan. Het is een verwijzing naar het onbekende”, zegt luchtvaarthistoricus Marc Dierikx van het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. In het artikel van Hammack staat daarentegen dat de Britten op de naam kwamen door het donkere bakeliet, dat de gegevens beschermde in geval van een ongeluk.

Wat wel vaststaat is dat de black box inderdaad oranje van kleur is, zodat hij na een ongeluk makkelijker terug te vinden is. In ieder vliegtuig zijn twee ‘zwarte’ dozen – allebei rechthoekig van vorm en een halve meter lang – aanwezig: de Cockpit Voice Recorder (alles wat in de cockpit wordt besproken) en de Flight Data Recorder. Bij de laatste gaat het om talloze technische gegevens zoals de snelheid, hoogte en roeruitslagen.

Beide systemen kunnen een hitte tot duizend graden aan, vertelt Erwin van der Waart, bestuurslid van de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers en gezagvoerder op een Boeing 737 (hetzelfde type toestel dat afgelopen woensdag crashte). De dozen bevinden zich in de staart van het vliegtuig. „Algemeen genomen is dat de veiligste plek”, aldus Van der Waart.