'Toen heb ik Operatie Cavia in gang gezet'

In het toneelstuk ‘Hotel Atlantico’ heeft cabaretier Marc-Marie Huijbregts een andere stem en haardracht: ‘Het gaat over veertigers die denken: is dat alles?’

„Voor deze rol heb ik mijn stem verlaagd. Rita Verdonk was daarbij mijn voorbeeld”, zegt cabaretier en acteur Marc-Marie Huijbregts. Zoals hij zijn publiek tien jaar geleden verbaasde met zijn hoge, vrouwelijke stem, die hem een onmiddellijk herkenbaar geluid gaf, zo verbaast hij het publiek bij het toneelstuk Hotel Atlantico door juist een welluidende bariton op te zetten, met Wassenaarse aardappel in de keel. Bij een wat langere monoloog komt daar toch weer zijn eigen hoge geluid, en zijn Brabantse accent doorheen lekken.

Vanwaar de lage stem?

„Het past goed bij de rol, en het maakt aan het publiek meteen duidelijk dat ik een rol speel in een toneelstuk. Ik speel een rustig type, iemand met een gezaghebbende rol. Als ik laag praat, ga ik vanzelf ook rustiger met mijn handen bewegen, meer staccato. Als ik hoog praat gaan mijn handen meteen alle kanten op.”

Voor de man die de laatste tien jaar voornamelijk zichzelf speelde – een olijke verhalenverteller die met zijn pretoogjes de harde kanten van zijn grappen haalt – is het opmerkelijk: Huijbregts is echt iemand anders in Hotel Atlantico. De komedie van Frank Houtappels gaat over vier vrienden die iedere jaar naar hetzelfde hotel in Portugal gaan. Ze zijn succesrijk in de mediawereld – een comedyschrijver, een nieuwslezer, een columnist en een tv-kok – maar ze zijn toch eenzaam en ongelukkig. En aan hun vriendschap hebben ze ook niet veel: elkaar naar beneden halen is de groepscultuur.

Wat is uw rol in ‘Hotel Atlantico’?

„Ik speel een relnicht met een kookprogramma. Nou ja, relnicht; dat betekent eigenlijk niets. Een relnicht kun je niet spelen. Ik ben een man die het gemaakt heeft, en die afgezien van deze vrienden niemand heeft. Hij is degene die het gezellig probeert te houden. Steeds weer zegt hij: ‘Wat hebben we het goed samen.’ Daarmee probeert hij de spanningen tussen de vrienden te bezweren, en hij meent het ook echt.

„De vrienden zijn homo, en die hebben het sowieso moeilijker om hun weg te vinden. Voor iedere blanke heteroman ligt een heerlijk duidelijke snelweg klaar: vrouw, kinderen, eigen huis. Homo’s moeten het maar zelf uitzoeken, rommelend op het fietspad naast die snelweg. Aangezien ze geen gezin hebben, is vriendschap en werk belangrijker voor ze.”

Het is moeilijk om te geloven dat ze echt vrienden zijn.

„Ze komen zeurend en scheldend binnen, en het blijven onaangename zeiksnorren. Maar zo werkt dat in vriendschap; de basis van liefde is er, dus je hoeft je niet meer netjes te gedragen tegenover elkaar.

„Van die vier vind ik mijn personage nog het beste te nassen. Hij probeert de anderen voor te houden dat je het geluk kunt vinden in een bord gebonden soep. Wellicht minder diep, maar in ieder geval een stuk haalbaarder dan het grote geluk dat de anderen tevergeefs najagen. Het gaat over vier veertigers die het gemaakt hebben, en zich nu afvragen: ‘Is dat alles?’ Mijn tv-kok is degene die zegt: ‘Ja, dit is alles. Dus maak jezelf niet ongelukkiger dan je hoeft te zijn’. De tv-kok is degene die het meest succesrijk is, dus kan hij ook wat genereuzer zijn dan de anderen.”

Hoe is het om toneel te spelen, in plaats van een cabaretshow?

„Het moeilijkste vind ik het zwarte gat: ik kan het publiek niet zien, en de reacties niet goed peilen. Ik voel wel ongeveer de liefde en de emoties uit de zaal, maar precies duiden kan ik ze niet. In mijn eigen shows speel ik altijd met het zaallicht aan, en is mijn contact met het publiek belangrijk. Ik praat veel met de zaal. Dan heb ik de sfeer veel beter in de hand.”

Dat is ook uw grote gave: om een zaal te bespelen als ware het theater een huiskamer, en u de gangmaker op een verjaardag.

„Ik heb een goed gevoel voor groepen. In het dagelijks leven is dat trouwens vooral een last. Nu ik in dit café zit te praten, hou ik automatisch alle andere aanwezigen in de gaten. Net als de tv-kok in het toneelstuk ben ik degene die zich verantwoordelijk voelt voor de gezelligheid. Ik neutraliseer alle eventuele spanningen. Dat is fijn voor de groep, maar doodvermoeiend voor mij. Als je het over ouder worden heb: ik probeer me steeds meer voor de groep af te sluiten.

„Het aangename aan spelen in een toneelstuk is dat ik kan leunen op de tekst, het verhaal, en op de andere spelers. Alles ligt min of meer vast. Bij mijn eigen show draag ik in mijn eentje de verantwoordelijkheid voor de avond, die alle kanten op kan gaan. Ik maak het ter plekke. De superconcentratie die ik daarvoor nodig heb, is heel erg zwaar.”

In uw soloprogramma’s krijgt u onwaarschijnlijk veel bruikbare verhalen uit de toeschouwers die u aanspreekt, alsof het allemaal van tevoren is ingestudeerd.

„Ik krijg vaak te horen: ‘Met die vrouw had je vanavond wel erg veel geluk’. Maar het is iedere avond zo. Ik ben niet paranormaal begaafd of zo, dat ik de mensen met het goede verhaal er blind uitpik. Iedereen heeft een goed verhaal. En de toeschouwers snappen dat ik ze niet ga afzeiken, en dat het er niet om gaat dat het grappig is. Ze snappen dat het gaat over contact maken met elkaar. Dat ik oprechte interesse heb.”

Vorige week was Huijbregts het gesprek van de dag omdat hij in de tv-show De Wereld Draait Door zijn coming out beleefde als kalende man. Zijn kenmerkende wilde ponyhaar bleek een geplakt toupet te zijn, door Huijbregts aangeduid als ‘de cavia’. Nu heeft hij zijn hoofdhaar gemillimeterd, en heeft hij een bijbehorende Arafatbaard laten groeien.

Kort haar, een zesdagenbaard; is dat voor uw rol in ‘Hotel Atlantico’?

„Ik had al tien jaar nephaar en daar wilde ik vanaf. Bijna niemand wist het. Het voelde alsof ik al jaren met een groot geheim rondliep. Tien jaar is heel lang, en het wordt steeds moeilijker om er een eind aan te maken. Iedere zes weken moest ik naar Utrecht, naar het Hairhotel, voor een nieuwe. Iemand zei: ‘Waarom scheer je het niet af, en zeg je dat het voor de voorstelling moest?’ Maar dat vond ik geheim op geheim, en daar wou ik nou net vanaf. Dus besloot ik alles te onthullen. Op televisie, prime time, want dan was ik er in één keer vanaf.

„Ik wilde mijn volgende soloshow over mijn haar laten gaan; je kunt er van alles aan ophangen. Ik wilde dan op het toneel opeens mijn cavia afdoen. Maar dat kun je maar één keer doen. En wat moest ik dan de rest van de tournee? Toen ik eenmaal had besloten om hem voor die show in de zomer eraf te halen, ging hij me steeds meer tegenstaan. Sindsdien is de Operatie Cavia ingezet.

Waarom wilde u van uw toupet af?

„De baten wogen niet meer tegen de kosten op. Ik zag er leuker uit met dat lange haar, maar ik moest wel iedere zes weken naar dat Hairhotel. En het is niet leuk om altijd iets te moeten verzwijgen, en altijd met zo’n warme muts op te lopen. Zelfs in de douche en in bed. Ik was geobsedeerd door haar.”

‘Hotel Atlantico’ gaat over veertigers; mannen die worstelen met het ouder worden. Ze zijn niet meer zo mooi als ooit, het leven heeft hen niet gebracht waarop ze hoopten. Heeft Operatie Cavia daar ook mee te maken?

„Het is niet bedoeld als een soort bh-verbrand-actie – de caviaverbranding – om caviamannen te vertellen om het beestje los te laten. Maar onder ontevredenheid met het uiterlijk zit vaak een onderliggend psychisch probleem. Dat wat je bent, is niet goed genoeg. Daar gaat ‘Hotel Atlantico’ ook over.

„Ellen Vogel vertelde ooit dat ze haar leven lang bang is gebleven dat er op een avond iemand in de zaal zou opstaan die zou zeggen: ‘Ze kan helemaal niet acteren’. Die angst hebben veel mensen. Bij het opstaan denken: vandaag val ik door de mand.”

Heeft u nu minder moeite met uzelf of uw uiterlijk?

„Ik kan niet zeggen dat ik meer vrede heb met hoe ik er uit zie. Misschien schiet ik nu, zonder toupet, juist in een enorme depressie. In het standaardcontract met het Hairhotel stond dat zij na mijn overlijden het haarstuk nog één keer kwamen goedleggen in de kist. Dat wilde ik graag voor zijn.”

‘Hotel Atlantico’ gaat vanavond in première in de Leidse Schouwburg. Tournee t/m 30 juni. Inl: 020-6164004 of www.toptheater.nl. De dvd van ‘Opdat ik niet vergeet’ kost ongeveer € 19.99. Inl: www.marc-marie.nl.