Kapitaalrun op vijftigplusser

Verzekeraars, banken en intermediairs staan in de rij voor uw lijfrentekapitaal. Maar denk, voordat u een definitief besluit neemt, goed na en vergelijk.

‘Valt uw lijfrentekapitaal binnenkort vrij? Wij hebben een gouden tip voor u.” Elke vijfenvijftig plusser vindt dit soort reclameslogans regelmatig in zijn brievenbus. Want Nederland bulkt van de lijfrentepolissen, die in de afgelopen dertig jaar, meestal fiscaal aftrekbaar, zijn afgesloten.

Loopt zo’n polis af, bijvoorbeeld op iemands 58ste verjaardag, dan mag hij die uitkering niet vrij besteden. De polishouder moet, binnen strenge wettelijke regels, een uitkering regelen van het vrijgekomen geld. Verzekeraars, tussenpersonen en banken vechten om je daarbij van dienst te zijn. Maar wie het maximale uit zijn polis wil halen, houdt de touwtjes zelf stevig in handen.

Een maximale lijfrentewinst opstrijken, begint met de hamvraag: valt mijn polis onder het oude belastingregime? Dit geldt voor (eenmalige) koopsomstortingen van vóór 1 januari 1992 en voor polissen van vóór 16 oktober 1990 waarop periodiek premies zijn gestort. Zo’n oude polis is een fiscale duizendpoot, wat veel belasting kan schelen.

Een aantal uitkeringsmogelijkheden is: het hele bedrag ineens laten uitkeren, een deel van het bedrag laten uitkeren (en de rest doorschuiven), de uitkering uitstellen, de uitkering omzetten in een tijdelijke of levenslange lijfrente bij een bank of verzekeraar, of een uitkering schenken aan studerende (klein- of andere) kinderen (met een laag belastingtarief).

Bij de laatste truc laat u een meerderjarig kind aanwijzen als herroepelijk begunstigde voor de lijfrente-uitkeringen. Als het kind over zijn inkomsten minder belasting verschuldigd is dan de algemene heffingskorting (2.007 euro in 2009), dan ontvangt het kind de uitkering belastingvrij.

Bij oude polissen is alles in één keer laten uitkeren vaak ook een goed idee, vindt pensioenadviseur Lex Visser van Sweelinck in Amsterdam. „Het is een fabeltje dat je na je 65ste altijd minder belasting betaalt. Bij een belastbaar pensioeninkomen vanaf 55.000 euro betaal je gewoon 52 procent belasting.”

Dan is alles ineens uitkeren (tegen eveneens 52 procent belasting) gunstiger. Want wie de netto-uitkering zelf spaart of belegt, boekt hoogstwaarschijnlijk meer rendement dan een verzekeraar geeft bij de huidige lage rentestand. Sta dus wantrouwend tegenover een advies om een oudregimepolis vijf of tien jaar langer te laten doorlopen. Visser: „Dat gebeurt veel te vaak, want een lijfrentekapitaal dat minimaal tien jaar doorloopt, levert de tussenpersoon 7 procent provisie op.”

Een alternatief voor in één keer incasseren, is tot driemaal achtereen een deel van de oudregimepolis te laten uitbetalen, tipt Visser. Van een lijfrentekapitaal van 90.000 euro kun je bijvoorbeeld drie jaar achtereen 30.000 euro incasseren. Als je dan verder geen inkomen hebt, val je nog net onder het 42-procentstarief.

Valt een lijfrentepolis buiten het oude regime, dan heet deze een nieuwregimepolis. De uitkeringsmogelijkheden zijn beperkt en daarmee de kans op een fiscale buitenkans. In het nieuwe regime mag u kiezen tussen een levenslange of een tijdelijke lijfrente bij een bank of een verzekeraar. Het verschil tussen bank- en verzekeringsproducten wordt uitgelegd in het kader.

Veel mensen hebben diverse lijfrentepolissen lopen, bij verschillende maatschappijen. Wegens kostenbesparing is het raadzaam alle kapitalen samen te voegen en de totale lijfrente onder te brengen bij één bank of verzekeraar. Als de uitkeringstijdstippen verschillen, moet de verzekerde bepaalde afloopdata verlengen. Dat is niet moeilijk, al krijg je over de verlengingsperiode helaas maar weinig rendement.

Of een tijdelijke dan wel een levenslange uitkering beter is, vergt een beetje planning, iets wat je zelf kunt doen. „Hou op met denken in normen”, waarschuwt Visser. „Het ideale pensioen is niet 70 procent van je inkomen, maar wat je situatie vereist.” Bepaal zelf hoeveel jaar en vanaf welke leeftijd je na je 65ste een pensioenaanvulling nodig hebt. „Bedenk daarbij dat je vanaf je 75ste meestal flink minder uitgeeft, tenzij je privéverpleging wilt, want daarop loop je financieel leeg.” Bedenk ook dat een levenslange uitkering te duur uitpakt bij een klein lijfrentekapitaal. Kiezen voor betaling per jaar in plaats van per maand scheelt ook in de kosten. Wie de gewenste uitkeringsvorm heeft vastgesteld, is klaar om de beste pensioenaanbieding te kiezen. Visser: „Kies niet voor een uitkering op basis van beleggingen. Ga ook niet zomaar in op een voorstel van je huidige verzekeraar, want via internet kun je heel eenvoudig aanbiedingen van banken en verzekeraars vergelijken.” Op www.consumentenbond.nl kunnen leden (vanaf 43 euro per jaar) terecht. Iedereen is gratis welkom op onder meer www.independer.nl. Visser: „Bedenk dat Independer een verkoopkanaal is en de Consumentenbond niet.” Vraag eventueel ook je tussenpersoon om een concurrerend voorstel. Deze krijgt minimaal 1,5 procent provisie over een koopsom die hij in uitkeringen omzet. Per ton lijfrentekapitaal is dat 1.500 euro. Daar wil je tussenpersoon mogelijk wel wat van inleveren om je als klant te behouden.

Speciale aanbiedingen voor rokers heeft verzekeraar Paerel Leven. Voor chronisch zieken hanteert verzekeraar Conservatrix speciale tarieven. Hun levenslange uitkeringen zouden relatief hoog moeten liggen, omdat een doorsnee roker of zieke korter leeft. Ook de bancaire lijfrente kan voor deze groep een uitkomst zijn. Mocht je jong overlijden, dan gaat de resterende pensioenuitkering over op de nabestaanden.