Congres loopt niet uit voor Wilders? Fitna

Geert Wilders trok deze week redelijk wat mediabelangstelling in de VS. Maar Congresleden hadden amper tijd voor de man en zijn film.

Tom-Jan Meeus

Geert Wilders wandelde kalm in de richting van het Capitool in Washington. Daar, in het hart van de Amerikaanse democratie, ging het gebeuren – op uitnodiging van de Republikeinse senator Jon Kyl (Arizona) zou zijn film Fitna worden vertoond.

Zijn bewakers waren ontspannen, donderdagmiddag. Geen gevaar hier. ,,Ik zou niet weten hoeveel Congresleden op de film afkomen’’, vertelde een losse Wilders terwijl hij het Capitool naderde. ,,Daar heb ik mij niet mee beziggehouden.’’

Later zou blijken dat de belangstelling nogal mager was – maar drie kwartier voor het begin waren de verwachtingen hooggespannen. Bij de ingang van de Lyndon B. Johnsonzaal hield Christine Brim van het Center for Security Policy (CSP) de wacht. Het CSP organiseerde de vertoning. ,,We hebben alle 535 Congresleden uitgenodigd’’, zei Brim hoopvol.

Het aanzien van het CSP is in Washington wel eens groter geweest. Het Center staat onder leiding van Frank Gaffney, een neoconservatieve oud-medewerker van Ronald Reagan die nog steeds de invasie van Irak verdedigt. Ook de oerconservatieve senator James Inhofe, die de invloed van de mens op het broeikaseffect ,,bedrog’’ noemt, is aan het CSP verbonden.

De reputatie van senator Kyl, die Wilders en het CSP uitnodigde, liep de laatste jaren minder schade op. De conservatieve Kyl geldt als havik inzake defensie maar schrikt niet terug voor het compromis, waardoor ook Democraten hem waarderen.

De Lyndon B. Johnson-zaal is strategisch gelegen – vrijwel alle senatoren die op weg zijn naar een vergadering komen langs. Oud-presidentskandidaat John McCain, vriend van Kyl, trommelde op een paar meter van de zaal wat medewerkers op om wat zaken door te nemen. Maar neen, voor de Lyndon B. Johnson-zaal had hij geen oog. Senator James Inhofe snelde langs – geen belangstelling. Bob Bennett, conservatief uit Utah – idem. En John Kerry, ook een ex-presidentskandidaat, liep dromerig voorbij nadat hij een drukbezochte vergadering had geleid over, inderdaad, de verbetering van Amerika’s relaties met moslimlanden.

Zo zag het er lange tijd naar uit dat Fitna alleen door CSP-mensen en medewerkers van Congresleden zou worden bekeken. Vijf minuten voor het begin was een man of veertig binnen – en geen Congreslid te bekennen.

Frank Gaffney zelf haalde het op de valreep – hij sleepte reiskoffers achter zich aan. En vlak voordat de deuren dichtgingen was daar ook Jon Kyl. De media (drie verslaggevers) mochten nu even in de zaal. Wilders en Kyl voerden een gesprekje – foto’s toegestaan, camera’s welkom. ,,Nu kunnen jullie gaan’’, vertelde Brim van het CSP, en wachten op de gang had werkelijk geen zin meer. De vertoning zou beginnen.

Maar zie – een paar minuutjes later zwaaide de deur alweer open. Het was Jon Kyl. Met grote passen beende de aanstichter van het evenement de gang op. Zijn woordvoerder kon gisteren niet toelichten waarom Kyl Fitna niet had bekeken. Maar volgens Brim kwam het door de presentatie van Obama’s begroting, diezelfde donderdag. ,,De senator moest naar het Witte Huis.’’

Vrijdagmorgen deden het CSP en Wilders de vertoning over in de National Press Club, nu niet achter gesloten deuren. Er waren vijf cameraploegen – twee Nederlandse en drie Amerikaanse. Onder de schrijvende Amerikaanse journalisten bevonden zich David Frum, een gezaghebbend conservatief columnist, en Joshua Keating van Foreign Policy.

Vragen kwamen voornamelijk van Nederlandse verslaggevers; aanhangers van Wilders keerden zich tegen de journalisten: ze zouden Wilders unfair behandelen. Wilders legde uit dat ,,the Dutch press’’ nu eenmaal ,,links is”.

Wilders bewierookte later zijn eigen trip. Hij was tweemaal op CNN, tweemaal op FoxNews, had een gesprek met de opinieredactie van The Wall Street Journal, een interview met The Boston Globe en contact ,,met talrijke andere media’’. En natuurlijk was er ,,de vriendelijke uitnodiging’’ van Kyl, waardoor, aldus Wilders, hij met Congresleden Fitna kon bekijken. Gevraagd door „the Dutch press” welke Congresleden bij de bezichtiging aanwezig waren, moest Wilders het antwoord schuldig blijven. ,,Vraag Frank [Gaffney]’’, zei hij.

,,Nee, die namen zijn geheim’’, zei Brim na afloop. Maar Gaffney gaf er uiteindelijk twee – de onbekende Roger Wicker (Mississippi) en Ed Royce (Californië). Wat hij van de oogst vond? Op de dag dat de begroting wordt gepresenteerd zijn Congresleden nu eenmaal druk, zei Gaffney. ,,En er was werkelijk geen ander moment dat de heer Wilders tijd voor ons had.’’