Zie je wel! Censuur in Dubai. Toch?

Was ik maar gegaan. Twee weken geleden landde de uitnodiging in mijn mailbox: het allereerste Emirates Airline International Festival of Literature in Dubai, van 26 februari tot 1 maart. Vier dagen volledig verzorgd in een eersteklas hotel, inclusief maaltijden, transport en natuurlijk de door de festivalsponsor verzorgde reis. En, o ja, er komen ook schrijvers: televisieverslaggever Kate Adie, Chimamanda Adichie, Lauren Child, Louis De Bernières en Frank McCourt. Veel mensen die over de top van hun roem heen zijn. Jung Chang (Wilde zwanen, weet u nog?) spreekt over ‘China door de ogen van drie generaties vrouwen’.

Precies één echte ster stond op het programma: de Canadese Nobelprijskandidaat Margaret Atwood.

Maar die komt dus niet.

De reden? Vorige week meldden verschillende kranten waar iedereen al bang voor was: censuur in Dubai! De debuutroman The Gulf Between Us van Geraldine Bedell (ik wist niet wie dat was, maar nu weet ik het wel) mocht niet op het festival gepresenteerd worden omdat er een homoseksuele relatie in voorkomt. Aldus Penguin, de uitgever.

Margaret Atwood draalde niet. ‘Dit was een taak voor Anti-Censorship Woman! Ik rende naar de dichtstbijzijnde telefooncel, deed mijn cape om en zegde mijn optreden af.’ Zoals de ironische formulering al verraadt: inmiddels twijfelt Atwood of dat wel een verstandig besluit was. Want onduidelijk is van hoeveel censuur er sprake was.

Het boek werd volgens de organisatie in september al afgewezen, niet op ethische gronden, maar omdat het niet goed genoeg was. Dat kan een leugen achteraf zijn, geeft Atwood toe maar duidelijk is dat Penguin – dat de afwijzing vijf maanden stilhield – op zoek was naar een maximaal effect. Met het begrip censuur moeten we niet te lichtvaardig omspringen, schrijft Atwood nu. Zoals we ook uitgevers niet te lichtvaardig moeten geloven.