Reserves Vermeer en Leonardo voorzien Ajax van ruggengraat

Ajax 1 Fiorentina 1

Ruststand 0-0. 63. Gilardino 0-1, 88. Leonardo 1-1. Scheidsrechter: Johannesson (Zwe). Toeschouwers: 42.779.

Bij het verlaten van de tribune klonk het aandoenlijk, We are the champions van Queen. Dat herinnerde aan de jaren negentig toen Ajax onder trainer Louis van Gaal het internationale voetbal regeerde. Zover is het nu beslist niet. Aan de andere kant hield Ajax gisteravond de Nederlandse eer enigszins hoog in het Europese voetbal door Fiorentina, de nummer vier van de Italiaanse Serie A, uit te schakelen.

Daarmee plaatste het team van Marco van Basten zich voor de achtstefinales van de UEFA Cup waarin het FC Twentes tegenstander Olympique Marseille ontmoet. Alle betrokkenen waren het er in de Arena over eens dat deze prestatie niet de schoonheidsprijs verdiende. Maar het was toch een klein lichtpuntje in de donkere dagen van het Nederlandse clubvoetbal.

Ajax kwalificeerde zich dankzij vechtlust, een goede teamprestatie en wat individuele kwaliteiten. Dat is allemaal wel eens anders geweest. Aan karaktervoetbal ontbrak het vaak in de Arena.

Waarschijnlijk niet geheel toevallig waren het twee reserves die met een uitstekend optreden Ajax ruggengraat gaven in het weerstaan van het Italiaanse machtsvertoon. Allereerst was daar Kenneth Vermeer. Een kwartier voor de avondmaaltijd hoorde de doelman dat hij zoals al vaker dit seizoen Maarten Stekelenburg moest vervangen. De keeper van het Nederlands elftal was ziek geworden. Het kwam niet als een verrassing voor Vermeer „want Maarten was al een paar dagen niet lekker”.

Vermeer verdedigde dit seizoen al dertien competitieduels en vijf UEFA-Cupwedstrijden naar behoren het doel van Ajax. Gisteravond zorgde hij voor een prima vervolg op die goede optredens. Reeds in de vijfde minuut vonden Alberto Gilardino en Riccardo Montolivo hem met katachtige reacties op hun weg. Daarna verrichtte Vermeer nog een handvol stijlvolle reddingen. De tegentreffer van Gilardino was onhoudbaar ingeschoten voor elke keeper. Van Basten: „Vermeer heeft ijzersterk gekeept. Zeker in de eerste helft hield hij ons in de wedstrijd. Hij maakt het ons moeilijk in de keuze voor de volgende wedstrijd.”

Hoewel de prestaties van Stekelenburg na zijn blessure niet altijd overtuigend waren, zal je Vermeer niet horen zeggen dat hij nu vast onder de lat moet bij Ajax. Hij is loyaal aan Stekelenburg. „Ik ben tweede keeper van Ajax en schik me in die rol”, zei hij in de Arena. „Ik ben uiteraard blij als ik speelminuten krijg. Maar Maarten beschikt over meer ervaring dan ik. De laatste wedstrijden heeft hij weer zijn oude vorm getoond.” Maar strijdbaar is Vermeer natuurlijk wel. „Ik zit in kwalitatief opzicht dicht tegen hem aan. Ik zal op de trainingen Stekelenburg en de trainer scherp houden.”

Vanaf de zeventigste minuut konden de 43.000 toeschouwers zich verder vergapen aan het fenomeen Leonardo. Met zijn treffer in Hamburg tegen HSV schoot hij Ajax reeds vroeg in de poulewedstrijden naar de volgende ronde, tegen Feyenoord maakte hij met snelle rushes het verschil en gisteravond schakelde de Braziliaan Fiorentina uit. Opgezweept door het publiek begon Leonardo in de 88ste minuut aan een wervelende actie. Eerst een schaarbeweging, toen op snelheid wat tegenstanders voorbij of ze er niet stonden. Onderweg kreeg hij de bal via een Fiorentinaverdediger gelukkig mee en ten slotte schoot hij de bal met zijn rechterbeen in de hoek. De doelman was kansloos: 1-1.

Als trainer schijn je Leonardo vooral te moeten inzetten als supersub. Getergd komt hij dan tot grote daden. Een basisplaats kun je hem beter niet geven, want daarvoor legt de linksbenige flankspeler volgens Van Basten te veel risico in zijn spel. Bovendien is hij dan minder gedreven. Maar er zou toch een moment moeten komen dat ‘Leo’ Miralem Sulejmani op de bank houdt. De dure aankoop miste een levensgrote kans en kon het vertrouwen dat Van Basten steeds in hem schenkt wéér niet waarmaken. „De voorhoedespelers die een basisplaats hebben, moeten wel steeds laten zien dat ze het verdienen”, sprak Van Basten enigszins dreigend.

Nu was dit geen opponent waar tegen een aanvaller zich veel illusies hoefde te maken. Fiorentina profiteerde bovendien van de geringe chemie in de voorste linie van Ajax. Na de tegentreffer haalde Van Basten verdedigende middenvelder Lindgren naar de kant en ging Emanuelson, die teleurstelde als linksbuiten, achter de spitsen opereren. Op deze wijze schakelde Ajax om naar een middenveld met de punt naar voren en daar had Fiorentina moeite mee.

Zo speelt het Olympique Marseille van trainer Erik Gerets dit seizoen voor de derde keer tegen een Nederlandse club. „Stugge verdediging, fysiek sterk. Tegen PSV vond ik Marseille aardig goed spelen”, keek Van Basten al vooruit.