RBS wil nationalisatie voorkomen

Britse banken blijven onder vuur liggen. RBS maakte gisteren de grootste verliezen uit de Britse geschiedenis bekend, en klopte weer bij de staat aan – net als andere banken.

De grootste opwinding in Groot-Brittannië is dezer dagen gereserveerd voor het vorstelijke pensioen dat de voormalige topman van de Royal Bank of Scotland Sir Fred Goodwin (50) voor de rest van zijn levensdagen kan opstrijken: 693.000 pond (776.000 euro) per jaar. De hele natie, van premier Gordon Brown tot de man in de straat, spuwt zijn gal over de man die RBS met zijn ambitieuze overnamebeleid aan de rand van de afgrond bracht.

De regering én de nieuwe leiding bij RBS hebben er bij Sir Fred op aangedrongen vrijwillig genoegen te nemen met minder. Ook de media hebben het vuur geopend op de oud-topman, die de laatste weken is uitgegroeid tot de grote zondebok van het falende Britse bankwezen. Gisteren liet deze echter onverstoorbaar vanuit Edinburgh per brief weten dat hij er niets voor voelt zijn riante oudedagsvoorziening aan te passen.

In alle commotie hierover is – vermoedelijk tot opluchting van de regering – enigszins onderbelicht gebleven dat de belastingbetaler dezer dagen de banken opnieuw voor astronomische bedragen uit de brand moet helpen.

Gisteren werd bekend dat de staat slechte leningen en twijfelachtige tegoeden van RBS ter waarde van 325 miljard pond zal verzekeren, een zevende van de totale portefeuille van de bank. Daarnaast pompt de staat nog eens 13 miljard pond in de bank om de kapitaalreserves op peil te helpen brengen, nadat ze vorig jaar al 20 miljard voor hetzelfde doel ter beschikking had gesteld.

RBS maakte gisteren voor 2008 de grootste verliezen uit de Britse geschiedenis bekend, 24,1 miljard pond. Ruim tweederde bestond uit afschrijvingen, waarvan weer 55 procent voortvloeit uit de overname van ABN Amro in 2007.

Naar verwachting zal ook Lloyds Banking Group ongeveer 250 miljard pond willen verzekeren bij de overheid, terwijl ook Barclays mogelijk gebruik zal maken van de nieuwe faciliteit die het ministerie van Financiën hiervoor in het leven heeft geroepen. De banken nemen tegen betaling van een relatief gering bedrag de eerste tien procent van eventuele verliezen voor hun rekening, de staat de rest. Het is onduidelijk hoeveel geld deze verzekeringen de staat uiteindelijk zullen gaan kosten.

Kan RBS hiermee verder op eigen benen staan zonder nieuwe injecties van de Britse belastingbetaler, informeerden journalisten gisteren tijdens een persconferentie in Londen bij de nieuwe RBS-topman Stephen Hester. Door schade en schande wijs geworden, weigerde die garanties op dit punt te geven. „We leven in een onzekere wereld”, aldus Hester. Hij verklaarde echter dat RBS volgens hem een goede kans heeft de weg omhoog terug te vinden.

Grote delen van de bank presteren volgens hem nog altijd goed. De grote problemen vloeien vooral voort uit de investeringsactiviteiten van de bank, deels ook in het buitenland. Via een grote saneringsoperatie, waarbij 2,5 miljard pond wordt bezuinigd op de kosten en de verkoop van een deel van de inboedel van ABN Amro, hoopt hij de bank weer vlot te trekken.

Een lichtstraal kwam er in dit verband uitgerekend uit Nederland, waar de regering deze week besloot RBS als huisbankier aan te stellen. „De vlag ging echt uit”, zegt Ron Teerlink, een hooggeplaatste Nederlandse medewerker van RBS in Edinburgh. „Dat was een grote deal. Het was een heel goed signaal voor onze eigen mensen.”

In het Lagerhuis uitten vooral leden van de oppositie echter twijfel over de levensvatbaarheid van RBS onder de huidige omstandigheden. Volgens Vince Cable, de liberaal-democratische woordvoerder die de afgelopen maanden dikwijls door de ontwikkelingen in het gelijk is gesteld, omschreef de jongste reddingspoging van de banken als een „een fraude op kosten van de belastingbetaler”. Hij stelt dat RBS, waarvan de overheid op het ogenblik al ruim 70 procent van de aandelen in handen heeft, beter in zijn geheel kan worden genationaliseerd. „We hebben te maken met een open uitnodiging aan de banken hun slechtste leningen op de stoep van het ministerie van Financiën te gooien voor een vaste prijs, in de wetenschap dat de belastingbetaler 90 procent van de verliezen op zich neemt.”

De regering hoopt echter nationalisatie te vermijden, omdat ze er niet van overtuigd is dat de overheid beter is toegerust voor het besturen van grote commerciële banken dan het bedrijfsleven. Minister van Financiën Alistair Darling erkende echter gisteren dat het overheidsaandeel in de bank voorlopig alleen nog maar verder zal oplopen in plaats van af te nemen.