Investeringen in innovatie blijven achter

Nederland verliest terrein op het gebied van de kennisindustrie. Om te voorkomen dat het verder achterop raakt, moeten jaarlijks miljarden extra worden geïnvesteerd in onderzoek, onderwijs en grote vernieuwende projecten, zoals windenergie en het elektronisch patiëntendossier.

Dat staat in de Kennisinvesteringsagenda voor de jaren tot 2016 die het Innovatieplatform vandaag in Amsterdam heeft gepresenteerd. „Het kabinet moet niet bezuinigen, maar in deze economische crisis juist fors extra in kennis investeren”, zei Philips-topman Gerard Kleisterlee, die de investeringsagenda toelichtte.

Het Innovatieplatform is ingesteld door het kabinet-Balkenende II, in 2003, om de concurrentiekracht van de Nederlandse economie te versterken. Aan het platform nemen topondernemers en wetenschappers deel, die adviezen ontwikkelen voor het kabinet.

Volgens het rapport blijven de investeringen in de kennisstructuur van Nederland sterk achter bij die in andere Europese landen zoals Zweden, Finland, Duitsland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk.

Kleisterlee zei te vrezen dat de pessimistische economische prognoses voor dit en volgend jaar hun weerslag zullen hebben op het investeringsniveau. Wil Nederland zich in 2016 met andere landen kunnen meten, dan moeten alleen al de publieke investeringen van de overheid (0,75 procent van het bbp) met 1,2 procentpunt toenemen. Dat komt overeen met 3,5 tot 6 miljard euro per jaar, berekenden de opstellers van het rapport. Behalve Kleisterlee zijn dat Alexander Rinnooy Kan – voorzitter van de Sociaal-Economische Raad, oud-bankier en wetenschapper –, de natuurkundige Robbert Dijkgraaf en Kees Tetteroo, voorzitter van het bestuur van de ROC Eindhoven.

De opstellers van het rapport adviseren het kabinet de dramatische terugval in investeringen bij bedrijven te dempen en de bestaande onderzoek- en ontwikkelingsfuncties in innovatieve regio’s overeind te houden. Verruiming van de mogelijkheid om investeringen in onderzoek en ontwikkeling als fiscale aftrekpost op te voeren, kan bedrijven stimuleren deze uitgaven op peil te houden. Extra injecties in het onderwijs zijn nodig om de doelstelling te halen dat in 2016 de helft van de beroepsbevolking hoger is opgeleid.

Morgen in Opinie & Debat Robbert Dijkgraaf over de achterstand van Nederland.