Het raadsel van het Bezuidenhout

Bepaalde stadsdelen in Den Haag zijn op de satellietfoto’s van Google Earth afgeblokt, of in beter Nederlands, onzichtbaar gemaakt. Aanvankelijk wilde niemand er iets over zeggen.

Wat hebben ons huis en het paleis van de koningin met elkaar gemeen? Beide zijn afgeblokt of ‘gepixelleerd’ op de satellietfoto’s van Google Earth. We weten dat de koningin gesteld is op haar privacy, dus dan is dat niet verwonderlijk. Onze buurt in Den Haag heeft echter nooit gevraagd om het afschermen van de omgeving. Waarom zijn wij dan ook onzichtbaar? Verbergen wij iets zonder het te weten? Woont er een hooggeplaatst persoon in de buurt? Zijn er geheime wapens opgeslagen? Maakt een en ander ons niet tot een gemakkelijk doelwit voor terroristen? Het was het grote raadsel van het Bezuidenhout en niemand kon of wilde antwoord geven.

Een buurvrouw, die zich als een tekkel in deze materie vastbeet, kreeg uiteindelijk van de afdelingsmanager Basisregistraties Sector Landmeten en Vastgoedinformatie van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling van de Gemeente Den Haag een half antwoord: sommige locaties moeten worden geblokt, maar de coördinaten zijn hier en daar wat grof aangegeven. Hij ging er werk van maken. Dat was in 2006. Er gebeurde niets.

Inmiddels was in de buurt een voormalige schuilkelder ontdekt, die zich onder een zendmast van KPN bevond en nu werd gebruikt als opslagruimte. Lag daar de oplossing van het raadsel? Na geruime tijd Google maar eens gebeld. Het bedrijf verwees door naar de leverancier van de beelden, evenals Aerodata Corporation zodat we bij de woordvoerder van Defensie kwamen. Die moest het navragen bij de MIVD (Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst). Maanden verstreken; dit werd grondig aangepakt. Uiteindelijk kwam er een antwoord. De dienst stelt dat de geblokte gedeeltes vallen onder het Koninklijk Besluit Luchtfotografie uit 1959. In geval van ‘gevoelige’ locaties, zoals ‘militaire objecten en actieve objecten van het Koninklijk Huis’, kan de MIVD besluiten dat publicatie van de betreffende foto’s niet is toegestaan, zegt de woordvoerder. Het gaat bij elkaar om honderden objecten die in opdracht van Defensie worden geblokkeerd. Inmiddels zijn sommige al lang vrijgegeven, de lijst is mogelijk niet actueel meer.

De Nederlandse schuilkelders werden begin jaren negentig voor het grootste deel vrijgegeven. Niet alleen was de dreiging van de Koude Oorlog inmiddels zo goed als verdwenen, ook waren er lang niet genoeg schuilkelders om de gehele bevolking in onder te brengen. De schuilkelders afschaffen maakte ons allemaal weer gelijk; niemand zou veilig zijn als het erop aankwam.

Opnieuw bekijken we de Haagse satellietfoto van Google, dit keer het centrum. Het Stadhuis, het Binnenhof zijn goed zichtbaar, maar daartussen ligt een blok van ongeveer vijf hectare dat per ongeluk gepixelleerd is, zo lijkt het. Dat is vergelijkbaar met de circa vijf hectare in onze buurt, eveneens gepixelleerd vanwege een schuilkelder, die niet alleen geen schuilkelder meer is, maar ook net buiten het afgeblokte gebied ligt.

LUCAS LIGTENBERG