De beste televisie van januari en februari

Even twijfelde ik of het wel in de nieuwe opzet van deze rubriek zou passen om aan het einde van elke even maand de appels en peren van het inheemse televisieaanbod op de fruitschaal te vergelijken. Het overzicht wordt namelijk minder gedetailleerd, als je probeert alle media in de gaten te houden. Maar omdat ik toch nog gemiddeld per dag acht tot negen uur televisie consumeer, lijkt het me te verantwoorden. Overzicht en ordening van hoogtepunten zijn nodig, ook al is de kennis – per definitie – incompleet.

Met iets meer afstand tot de publieke en commerciële omroepen valt vooral op hoezeer alles op elkaar lijkt. Veel thema’s en formats overlappen, bijna alle praatprogramma’s kun je ook als radio gebruiken. Wat er uitspringt zijn ambachtelijk goedgemaakte producties, die authenticiteit en originaliteit beogen. Kennis van zaken en toch niet blasé: dat is het geheim van de televisiesmid.

Eervolle vermeldingen zijn er voor twee bestaande series die zichzelf in hun nieuwe seizoen overtreffen. Heddy Honigmann heeft de aanpak van Liefde gaat door de maag (HUMAN) nu volledig in de vingers. Het zijn ontroerende minidocumentaires over interessante mensen die koken om aan hun dierbaren te denken. Het tweede seizoen van de dramaserie Vuurzee (VARA) jongleert geraffineerd met verhaallijnen, goed gespeelde personages en onverwachte ontwikkelingen.

5 Tegenlicht (VPRO). Met het zesluik De toekomst over de dilemma’s van de 21ste eeuw vond de enige langademige achtergrondrubriek de weg terug naar zinvolle, prikkelende informatie. De laatste aflevering, over economische modellen, was de beste.

4 De boer die zou gaan emigreren (EO). Meer dan 600.000 kijkers rond middernacht voor een dwarse, delicate en poëtische documentaire van Geertjan Lassche over een koppige boer van de zeer oude stempel.

3 't Vrije Schaep (KRO). Aanstekelijke kitsch en moddervet, doch levensecht acteren in deze onberispelijke muzikale comedyserie op een volkse camping in de jaren zeventig. Met het complete Nederlandstalige songbook uit die tijd.

2 Heerlijk eerlijk Heertje (VPRO). Noodzakelijke beeldenstorm van Raoul Heertje, die alle wetten van de televisietalkshow voor de ogen van de kijker deconstrueert. Liep uiteindelijk stuk op de onvermijdelijkheid soms jezelf te moeten censureren, maar niet op een gebrek aan inspiratie en stof tot praten over de kijkcijfergekte.

1 Van Moskou tot Magadan (VPRO). Wat Adriaan van Dis deed in Afrika, doet Jelle Brandt Corstius nu in Rusland, wederom aan de hand van regisseur Hans Pool. Zelden eerder zo raak de absurditeit, wreedheid en warmte van de Russische ziel zien vangen.