Anne Wenzels universele rampenlandschappen

Zo ongeveer moeten de bossen van Zuid-Australië eruit hebben gezien nadat de branden geblust waren. Kale bomen die grimmig afsteken tegen een heldere hemel. Een auto die langs de kant van de weg is achtergelaten en aan het vuur ten prooi is gevallen. De grond bezaaid met zwartgeblakerd hout. Dit is een landschap waar al het leven uit verdwenen is. Een landschap zonder kleur.

De Duitse kunstenaar Anne Wenzel (1972) baseert zich voor haar keramische beelden vaak op nieuwsfoto’s van rampen. Catastrofes als 9/11 of Katrina verbeeldt ze in gitzwarte installaties van klei, vaak gecombineerd met wandschilderingen van houtskool. Maar van de branden in Australië kon Wenzel nog niet geweten hebben toen ze de sculpturen maakte die nu in Galerie Akinci te zien zijn. Als kunstenaar maakt zij universele rampenlandschappen, waar wij als kijker, met de tv-beelden nog vers op het netvlies gebrand, vervolgens onze eigen associaties op kunnen projecteren. Het autowrak zou dus net zo goed het gevolg van een bomaanslag kunnen zijn, de geknakte boom het slachtoffer van een orkaan of tsunami.

Een nieuwe ontwikkeling in Wenzels oeuvre zijn de trofeeën die ook bij Akinci getoond worden. Op robuuste tafels van staal staan ze uitgestald, de barokke bokalen met hun grote oren, groot en protserig genoeg om als prijs te dienen in een prestigieuze voetbalcompetitie. Net als de apocalyptische landschappen zijn ook deze bekers van antracietkleurige klei gemaakt. Sommige fonkelen nog een beetje door het metallic-achtige glazuur waarmee Wenzel accenten heeft aangebracht. Maar de meeste zien eruit alsof ze gered zijn uit een verwoestende lavastroom: de hitte heeft de bokalen vervormd en soms zelfs deels laten smelten. Je zou ze ‘gothic’ kunnen noemen, deze naargeestige kunstwerken. Met hun druipkaars-achtige uiterlijk zouden ze zich uitstekend thuis voelen in middeleeuwse kastelen of vochtige kerkers.

Wenzel laat zien dat je met een traditioneel materiaal als klei heel goed stoere beelden kunt maken. Dat keramiek niet alleen maar decoratief en kitscherig hoeft te zijn, maar ook macaber en angstaanjagend kan ogen. In deze onheilspellende tijd van toenemende natuurrampen en instortende economieën fungeren haar beelden als hedendaagse vanitas-stillevens. Geniet van het leven zolang het nog kan, lijkt haar kunst ons op het hart te willen drukken, want straks is het te laat.

Anne Wenzel: Bright Solitude. T/m 14 maart in Galerie Akinci, Lijnbaansgracht 317, Amsterdam. Inl: 020-6380480, www.akinci.nl