Zoeken naar Alaska

Experimenteren met film over zoekvragen. Op internet kan het. Die kunnen zelfs verbluffende verhalen opleveren. Twee Nederlanders verfilmden teksten van een tobbende huisvrouw.

Op 4 augustus 2006 zette iemand bij America Online per ongeluk een bestand op internet met de zoekvragen van 650.000 Amerikanen gedurende drie maanden. Een pijnlijke privacyflater, al waren de betrokkenen anoniem. The New York Times slaagde er binnen een paar dagen in een van de AOL-klanten op te sporen, uitsluitend aan de hand van de vragen die zij had ingetypt.

De klanten waren genummerd en hun vragen waren op tijdstip gesorteerd. Zo was van één vrouw de zwangerschap te volgen in de vragen die ze gedurende die drie maanden stelde. Zoekvragen kunnen verhalen vertellen. Het verhaal van een andere klant, nummer 711391, is nu zelfs verfilmd – zonder dat bekend is wie zij is. De titel van deze film is I love Alaska. Dit bijzondere werkstuk is gemaakt door de Nederlanders Lernert Engelberts en Sander Plug en is in dertien episodes van elk tussen de drie tot zeven minuten, gratis te bekijken op minimovies.org, een site die nieuwe manieren onderzoekt om films aan de man te brengen.

Klant 711391 is een tobbende vrouw van middelbare leeftijd uit Houston. Ze stelt de zoekmachine van AOL niet zomaar vragen. „Ze gebruikt ’m meer als orakel”, zegt filmer Sander Plug. En inderdaad. Waarom slaan ouders hun kinderen? Gaat de liefde van de man werkelijk door de maag? Hoe kun je verder als je gekwetst bent?

Daarnaast is het zoekvenster haar praatpaal. Alaska is zo geweldig, typt ze. Geen echte vraag. En: god wil dat zijn kinderen vertrouwen hebben. Maar ook: vrienden van internet ontmoeten kan opwindend zijn. En dan wil ze weer iets weten over kaneel of over een vliegreis naar San Antonio.

De vragen zijn de enige tekst in de film, voorgelezen door een Amerikaanse commentaarstem. Ook het beeld is verbluffend eenvoudig. Elke aflevering bestaat uit één shot van een landschap in Alaska, het land waar de hoofdpersoon ooit gelukkig hoopt te worden. Beweging zit alleen in details, bijvoorbeeld de rook uit een schoorsteen in de verte of het vorderen van een zonsondergang. Een soort visuele minimal music. Sander Plug: „Het leven is door internet en nieuwe media al zo snel geworden, we wilden nu een ultratrage film maken.”

Er gebeurt een hoop met klant 711391 in een uur film. Ze piekert over haar gewicht, haar relatie en de overgang, erkent dat ze computerverslaafd is, ontmoet in San Antonio een internetdate en verwerkt tenslotte de gevolgen daarvan. Mensen op internet zijn niet altijd wat ze lijken, vertrouwt ze de zoekmachine toe.

Door het onderwerp en de originele vorm heeft I Love Alaska flink wat aandacht gekregen. In samenwerking met de VPRO kan nu een vervolg worden gemaakt. Plug en Engelberts gaan proberen de vrouw op te sporen. Dat kan nog spannend worden. Klant 711391 heeft waarschijnlijk geen idee dat haar vragen op straat liggen, laat staan dat er al een film over is gemaakt. De zoekmachine kan zich voorbereiden op nieuwe vragen.

Herbert Blankesteijn

Zie voor I love Alaska en meer documentaires: www.minimovies.org