VVD-ideoloog Ankersmit verlaat eigen partij

Jarenlang dacht hij actief mee over de koers van de VVD. Maar nu houdt Frank Ankersmit het voor gezien. De hoogleraar intellectuele geschiedenis aan de Universiteit van Groningen heeft zijn partijlidmaatschap opgezegd. Ankersmit: „De crisis test in veel opzichten de politieke zeewaardigheid van de partijen. De VVD is voor die test ruimschoots gezakt.”

In 2004 schreef hij, als prominent VVD-ideoloog, nog mee aan het Liberaal Manifest, waarin de VVD de koers voor de komende jaren uitlegde. „In de jaren dat Jozias van Aartsen de partij wilde omvormen tot een discussie- en debatpartij, voelde ik me er ook thuis.” Ankersmit hoopte dat discussie de dominantie van het neoliberale marktdenken in de partij zou breken. „Als ik zie hoe de partij nu opereert, heb ik daar geen enkele fiducie meer in. Ze zijn bij de VVD volledig de kluts kwijt.”

Tot ergernis van Ankersmit hamert de VVD nog altijd op het belang van een kleine staat. Zelf is hij een voorstander van „scheppend liberalisme”, met meer „realistische scenario’s voor omgaan met staatsmacht”. Hij liberalisme dat hij voorstaat, ziet hij terug in de negentiende eeuw. „Omdat liberalen toen in het centrum van de macht stonden, konden ze niet anders. Een louter economische kijk op de politiek bood simpelweg te weinig antwoorden.”

Tot Ankersmits spijt was de opstelling van Nederlandse liberalen in de twintigste eeuw „uiterst defensief”. Ook werden te veel politieke kwesties teruggevoerd op economische vraagstukken. „Nu blijkt dat de VVD die houding wil volhouden. Terwijl er met de crisis een geheel nieuwe tijd aanbreekt. Dat is enorm teleurstellend. En ook gewoon dom.”

Politieke ideologie en de crisis: Zaterdag in Zaterdag &cetera