Tweet : ?There is a crash!?

Bij de ramp werd gisteren Twitter als persbureau ingezet.

De blogdienst is snel, maar al snel kwamen er honderden berichten per minuut binnen.

Patrick de Laive (30) zat gisterochtend om kwart voor elf in een taxiënd vliegtuig, op weg van Schiphol naar Londen. „Er werd omgeroepen dat we onze mobieltjes uit moesten zetten”, vertelt de internetondernemer later op de dag per telefoon. „Toen zag ik een bericht op Twitter binnenkomen: ben je nog op Schiphol? Er schijnt een vliegtuig te zijn neergestort.”

Twitter, de zogeheten microblogdienst waarmee iedereen met een internetverbinding in maximaal 140 tekens een boodschap de wereld in kan sturen, speelde de eerste uren na het ongeluk met het vliegtuig van Turkish Airlines een interessante rol bij de informatievoorziening. Zo kregen de passagiers in het vliegtuig van De Laive details over het ongeluk eerder te horen via zijn mobieltje dan van de bemanning .

„Ik liep naar een steward toe en zei: ik hoor via Twitter dat er een vliegtuig is neergestort”, zegt De Laive. „De captain had alleen gemeld dat er kleine problemen waren. De steward zei: dit is alles wat we weten.” Een kwartier later meldde de captain een ‘serieus ongeluk’ en kondigde vertraging aan. „Maar door de berichten op Twitter wist iedereen in het vliegtuig inmiddels al veel meer over wat er aan de hand was”, zegt De Laive. Hij zei zelf op Twitter: ‘Schiphol airport is closed due to a problem with an inbound flight. I’m in the plane and via Twitter I see there is a crash!’

Twitter bestaat sinds 2006 en telt naar ruwe schatting 6 miljoen gebruikers wereldwijd, en veel meer mensen die zelf niet twitteren maar wel berichtjes volgen. Wie een mobiele telefoon met internet heeft en een gratis account van Twitter, kan binnen enkele seconden en vanaf waar dan ook nieuws de wereld in sturen. Over wat hij heeft ontbeten of zijn humeur, maar ook over een groot ongeluk dat voor zijn ogen plaatsvindt. Groot verschil met andere chatdiensten is dat iedereen die boodschappen (zogeheten tweets) in principe kan bekijken, niet alleen ‘vrienden’ die toestemming hebben gekregen. Nieuws kan zich daarom via Twitter als een lopend vuurtje verspreiden. Zoals de BBC het eerder definieerde: „Twitter is als een enorm snel, maar niet geheel betrouwbaar persbureau.”

Voor het eerst maakten ook klassieke Nederlandse media gisteren op grote schaal gebruik van deze persbureaufunctie van Twitter. „Het is een elkaar bevruchtend medium. Als je iets bijdraagt krijg je snel veel terug”, zegt presentatrice Lara Rense (36) van BNR Nieuwsradio, die om 10:37 uur de eerste echte tweet over het ongeluk schreef, 6 minuten na het ongeluk en 18 minuten voordat het nieuws op alle grote redacties doorbrak via persbureau ANP. Rense twitterde: „Luisteraars melden ons dat er een vliegtuig is neergestort op Schiphol.” Twee minuten later vroeg ze in een tweet of iemand iets gezien of gehoord had. Daarna nam het aantal tweets over Schiphol exponentieel toe.

Dat het nieuws als eerste op Twitter verscheen, zoals gisteren op veel websites werd geschreven, is niet waar: de eerste ooggetuigen belden naar BNR Nieuwsradio. „We hebben het eerst netjes op de radio gemeld, daarna heb ik het op Twitter gezet”, zegt Rense. „Dat leverde geen andere ooggetuigen op, maar wel meer nieuwstips.”

Het BBC-programma Have Your Say zocht via Twitter ooggetuigen en ook tv-programma NOVA en de Volkskrant meldden zich. Via de van Twitter afgeleide website Twitpic verschenen al gauw de eerste foto’s.

Volgens internetjournalist Jaap Stronks (27), die voor de website van tijdschrift Bright schreef over de verslaggeving rond het ongeluk, is Twitter het afgelopen half jaar ontdekt door opiniemakers en media. „Mensen als Maxime Verhagen en Charles Groenhuijsen twitteren nu ook. In de afgelopen twee weken zijn er zes Europarlementariërs bijgekomen.”

De populariteit van Twitter heeft ook een keerzijde. Drie kwartier na de eerste berichten was het aantal tweets over de ramp opgelopen tot een stroom van meer dan honderd per minuut. Voornamelijk verwijzingen naar kranten- en televisiesites, veel herhalingen en speculaties over aantallen slachtoffers. Lara Rense van BNR Nieuwsradio is desondanks overtuigd van het nut van Twitter: „Je moet altijd een slag om de arm houden. Maar een beller kan ook iets uit zijn duim zuigen.”

Met medewerking van Ernst-Jan Pfauth