Bredere onderzoeksschool vervangt het Islaminstituut

Acht Nederlandse universiteiten gaan samenwerken in de Interuniversitaire onderzoeksschool voor islamstudies (ISIS). Het is de opvolger van het Internationale instituut voor de studie van de islam in de moderne wereld (ISIM), dat per 1 januari wegens geldgebrek werd opgeheven. Minister Plasterk (Onderwijs) subsidieert de nieuwe onderzoeksschool met een half miljoen euro per jaar. Dat schrijft hij deze week in een brief aan de Tweede Kamer.

Binnen het ISIM werkten vier universiteiten samen: Leiden, Utrecht, Amsterdam (UvA) en de Radboud Universiteit Nijmegen. Een internationale commissie van deskundigen beoordeelde in 2007 het ISIM als ‘uitmuntend’ en het instituut trok onderzoekers uit de hele wereld. Het hield op te bestaan toen de minister, conform de afspraak bij de oprichting in 1998, de subsidie beëindigde en het aan de partners overliet om het ISIM te financieren. Achtereenvolgens trokken Nijmegen, Utrecht en de UvA zich terug en viel het doek.

In zijn brief noemt de minister de ISIS ‘breder’ dan het ISIM. Binnen het lossere verband van een onderzoeksschool gaan de faculteiten geesteswetenschappen van de vier universiteiten die eerder deelnamen aan ISIM, nu samenwerken met die van Tilburg, Groningen, de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Vrije Universiteit. Het ISIM deed onderzoek naar hedendaagse maatschappelijke, politieke, culturele en intellectuele ontwikkelingen onder moslims. Het ISIS zal daarnaast ook aandacht besteden aan de historie van de islam. ‘Het verheugt me’, schrijft Plasterk, ‘dat hiermee de opgebouwde expertise behouden blijft en dat dit maatschappelijk zeer relevante onderzoek kan worden voortgezet.’

Antropoloog en arabist Annelies Moors bestudeert hedendaagse islamitische cultuuruitingen en bekleedde de ISIM-leerstoel in Amsterdam. Haar reactie: „De minister heeft een onverklaarbare draai gemaakt. Eerst heft hij een instituut op met een onderzoeksprogramma dat voldeed aan al zijn criteria: het had kwaliteit, was internationaal en interdisciplinair en gaf onderzoeksresultaten door aan de samenleving, onder meer via het tijdschrift ISIM Review. En nu steekt hij geld in iets onduidelijks, want er is nog geen onderzoeksprogramma. Ik noem dat kapitaalvernietiging.”