Verbazing over de stoel van 22 miljoen

Bijna 22 miljoen euro voor een negentig jaar oude, enigszins afgeleefd leren fauteuiltje. Zelfs doorgewinterde handelaren en kunstverzamelaars reageerden geschokt na de biedingsstrijd die op de tweede dag van de Yves Saint Laurent-veiling losbrandde over een in 1917 door Eileen Gray ontworpen stoel. „Dit is bijna vulgair”, zei de Amerikaanse Warhol-verzamelaar Jose Mugrabi. Eileen Gray (1878-1976) is bekend van haar ronde, glazen bijzettafeltje.

De stoel met houten slangen als armleuningen was een van de hoogtepunten van de meubelcollectie van Saint Laurent en stond op een prominente plaats in zijn woonkamer. Het meubel was getaxeerd op 2 tot 3 miljoen euro. Gray ontwierp het voor modeontwerpster Suzanne Talbot.

De Parijse handelaren Cheska en Robert Vallois, die de stoel in 1971 aan Saint Laurent verkochten, brachten het hoogste bod uit. Vanaf 3 miljoen euro was er nog slechts één tegenbieder.

De Nederlandse art-decokenner Frans Leidelmeijer noemt de stoel „een pièce de résistance van de art-decoperiode”. „Gray is een van de beroemdste 20ste-eeuwse ontwerpers. Er is heel weinig werk van haar overgeleverd en de herkomst is prachtig. Bovendien is rond deze veiling zo’n hype ontstaan, dan krijg je een sfeer waarin geen enkele prijs gek meer is.”

Tot gisteren was het veilingrecord voor een Eileen Gray-meubel 380.000 euro voor een kamerscherm. Het duurste 20ste-eeuwse meubelstuk was een tafel van de Italiaan Carlo Mollino, die in 2005 voor 3,8 miljoen dollar opbracht. Het duurste meubelstuk ooit is een achttiende-eeuws Badminton kabinet, dat in 1990 voor 27,4 miljoen werd verkocht.

Naast de fauteuil zijn gisteravond nog drie andere Eileen Gray-meubels van Yves Saint Laurent geveild. Een lage kast bracht bijna 4 miljoen euro op, een penanttafel 2,3 miljoen en een kroonluchter bijna 3 miljoen.