Wie wordt het dan wel?

In Brussel wordt druk gesmiespeld over kanshebbers voor hoge Europese posten.

De koers van José Manuel Barroso daalt. Bloggers maken stemming tegen hem.

„Iedereen Behalve Barroso.” Wie genoeg tijd doorbrengt rond het Brusselse Schumanplein hoort deze kreet steeds vaker. Diplomaten, Europese ambtenaren en lobbyisten die elke vijf jaar meedoen aan het gezelschapsspel ‘Wie Wordt De Nieuwe Voorzitter Van De Europese Commissie?’ zeggen dat de kans dat José Manuel Barroso een tweede termijn krijgt, kleiner wordt. Barroso zou zijn kansen, die in september nog aanzienlijk leken, hebben verbruid door te weinig leiderschap te tonen tijdens de financiële crisis.

Wie wel voorzitter wordt, daarover speculeert men nu. Zelfs de naam Balkenende valt. Dat speculeren kan ditmaal ook online, zoals op de site Tout Sauf Barroso. In december lanceerde Jon Worth deze site, omdat veel mensen ontevreden zijn dat niemand het openlijk opneemt tegen Barroso.

„Het is verkeerd dat de Commissie-voorzitter achter de schermen wordt uitgekozen”, zegt Worth. „Het is een belangrijke baan. Verder ben ik geen fan van Barroso. Hij is vooral bezig regeringsleiders te plezieren om een tweede termijn te krijgen. Hij heeft de Commissie gedegradeerd tot loopjongen van grote landen als Frankrijk en Groot-Brittannië.”

Worth’s site daagt Europese partijen uit met kandidaten te komen. Slechts 180 mensen tekenden de petitie. Op Facebook zijn ruim zevenhonderd supporters. „Niet erg”, vindt Worth. „Europese politiek verander je niet zomaar. We krijgen veel hits, bekende bloggers vermelden ons. Op de site debatteren voor- en tegenstanders van Barroso. Geen slecht begin.”

Na de Europese verkiezingen, in juni, benoemen de 27 EU-regeringsleiders de nieuwe Commissie-voorzitter. De laatste keren kozen ze voormalige premiers van niet te grote landen, die voor allen acceptabel waren en wier politieke kleur strookte met de ‘bloedgroep’ die de meeste stemmen haalde. Santer, Prodi en Barroso werden op het laatst uit de hoed getoverd. Wie al vroeg genoemd werd, haalde de eindstreep niet.

Worth’s site is een teken dat de eerste zetten in dit spel zijn gezet. Andere tekens: Barroso probeert via via regeringen te overtuigen dat ze hem moeten steunen. En hij geeft etentjes, waarop hij gasten advies vraagt. Barroso is tijdens de crisis zozeer naar de Britse en Franse kant overgeheld dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel hem kennelijk niet meer wil.

Ook de Luxemburgse Jean-Claude Juncker twijfelt over Barroso. Juncker, leider van de ministers van financiën van de eurolanden, werd geregeld door de Franse president Sarkozy geschoffeerd. Tegen alle afspraken in probeerde Sarkozy zich het leiderschap van eurolanden toe te eigenen. Daarmee probeerde hij Juncker te beschadigen. Barroso deed niets om de Luxemburger te verdedigen.

Dan vorige week: Sarkozy vertelde Barroso telefonisch dat de Commissie slecht functioneert. Barroso’s entourage is furieus: stank voor dank! Nu zou de Portugees twee van de drie belangrijkste landen kwijt zijn. Wat de Britten willen, weet niemand.

Het selectieproces wordt gecompliceerd doordat meer hoge posten vrijkomen; zo zoekt ook de NAVO dit voorjaar een opvolger voor Jaap de Hoop Scheffer. Mogelijk zijn er ook twee EU-plekken te vergeven: buitenlandvertegenwoordiger en voorzitter van de Europese Raad. Dat gebeurt alleen als het Verdrag van Lissabon, waarover Ierland in oktober een tweede referendum houdt, er komt.

In dat geval wil Sarkozy naar verluidt Landbouwminister Michel Barnier als buitenlandvertegenwoordiger en voormalig Britse premier Tony Blair als Raadsvoorzitter. Voor de Commissie zou Sarkozy zijn derde B, Barroso, hebben ingeruild voor Balkenende. Dat schreef Le Monde tenminste, Parijse bronnen citerend. Balkenende ontkent het formeel. Maar dat deed premier Kok in 1999 ook almaar, terwijl achteraf bleek dat hij juist wél gevraagd wilde worden.

Balkenendes kansen worden in het Brusselse roddelcircuit als goed ingeschat. Hij is trans-Atlantisch en dus acceptabel voor Britten en Oost-Europeanen. Hij is op cruciale punten pro-Duits (begrotingsdiscipline), maar toont meer sympathie voor de Fransen dan Nederlandse premiers lang hebben gedaan.

Wat deze verhalen waard zijn, is dit stadium moeilijk te bepalen. Brussel rest de komende maanden weinig anders dan verder roddelen – eventueel ook in cyberspace.

Check anyonebutbarroso.eu, als deze weer online is