Expositie viert 500 jaar Palladio

Het is passend dat de expositie ter ere van de 500 jaar geleden geboren Italiaanse architect Andrea Palladio in Burlington House wordt gehouden, zetel van de Royal Academy. Het gebouw in het centrum van Londen baarde in 1720 opzien met zijn ontwerp, dat sterk leunde op zijn ideeën over architectuur.

Het vormde, een paar eeuwen na diens dood, het begin van een ware golf van Palladische gebouwen in de Angelsaksische wereld. Die strekte zich zelfs over de Atlantische Oceaan uit tot het Witte Huis in Washington. Maar ook elders in de wereld werkte Palladio’s invloed, zowel door zijn gebouwen als door zijn boek I Quatrro Libri dell’Architettura, nog lang door.

Jammer is dat de tentoonstelling daar amper aandacht schenkt. In plaats daarvan krijgt de bezoeker een groot aantal bouwtekeningen en maquettes te zien, zonder veel toelichting voor leken.

Dat neemt niet weg dat de bezoeker onder de indruk raakt van de prestaties van Palladio (1508-1580), die als eenvoudig steenhouwer begon.

Palladio bracht vanaf het begin van de jaren 1540 verscheidene bezoeken aan Rome, waarbij hij diep onder de indruk raakte van de Romeinse tijd. Hij had beschermheren in Vicenza en zij zorgden dat hij toegang kreeg tot kringen van welgestelden en intellectuelen. Hij bestudeerde nauwgezet de bouwwerken van zijn tijdgenoten, als Bramante en Michelangelo.

Palladio gaf een eigen draai aan zijn klassieke invloeden. Het ging hem om sobere maar harmonieuze ontwerpen. Hij beperkte zich niet tot monumentale gebouwen als stadhuizen of kerken maar ontwierp bruggen, boerderijen en schuren. Volgens de tentoonstelling democratiseerde Palladio de architectuur van zijn tijd.

Palladio is het bekendst van zijn vele elegante villa’s in de provincie Veneto. Als praktisch architect toonde hij hierbij veel oog voor de functionaliteit van de gebouwen, die vaak ook als een soort veredelde boerderij moesten dienen.

Van de belangrijkste gebouwen van Palladio zijn mooie maquettes op de expositie te zien. Daaronder het Palazzo della Ragione in Vicenza met zijn prachtige dubbele loggia’s, de Redentore-kerk in Venetië en de Villa Rotonda.

Sommige bouwwerken zijn twee eeuwen later ook in hun volle glorie afgebeeld door de Venetiaanse schilder Canaletto. Deze schilderde zelfs op verzoek van een klant een fictief tafereel van een nooit gerealiseerd ontwerp voor de Ponte Rialto in Venetië.

Expositie ‘Andrea Palladio’. T/m 13/4. Inl: royalacademy.org.uk