EU: Wit-Rusland riskeert uitsluiting oostelijk pact

Wit-Rusland riskeert uitgesloten te worden van het samenwerkingsverband dat de Europese Unie op korte termijn met een aantal Oost-Europese landen wil sluiten.

Volgens minister Karel Schwarzenberg (Buitenlandse Zaken) van Tsjechië, dat momenteel voorzitter is van de EU-raad, ontstaat er „een zeer moeilijke situatie” als de regering in Minsk zou besluiten de afvallige Georgische regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië te erkennen. Een dergelijk voorstel ligt bij het Wit-Russische parlement .

Met een erkenning plaatst Wit Rusland zich „buiten de Europese consensus”, aldus Schwarzenberg gisteren in Brussel na afloop van een bijeenkomst van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken.

De betrekkingen tussen de EU en Wit-Rusland waren de laatste tijd juist iets verbeterd, nadat het land een aantal dissidenten had vrijgelaten. Vorige week bezocht EU-buitenlandcoördinator Javier Solana de voormalige Sovjet-republiek voor het eerst. Dat was twee weken nadat Rusland een lening van twee miljard dollar aan Wit-Rusland had verstrekt om de crisis het hoofd te bieden.

De EU-landen hebben drie jaar geleden na omstreden verkiezingen in Wit-Rusland sancties getroffen, zoals een inreisverbod voor een aantal politici en bevriezing van tegoeden. Deze werden vorig jaar iets versoepeld.

De Europese Unie streeft naar nauwere banden met Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Moldavië, Oekraïne en Wit-Rusland. Dit zou moeten uitmonden in een nog dit voorjaar te sluiten Oost-Europees partnerschap. Hierin komen onder andere afspraken over vrijhandel, energie, economische ontwikkeling, bevordering van democratie en goed bestuur, vrij personenverkeer en aanpak van illegale immigratie. De bedoeling is, zoals de Nederlandse staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken, PvdA) gisteren zei, deze landen zo „een alternatief” voor een volledig EU-lidmaatschap te bieden.

Het zijn vooral de landen die vroeger onder Sovjet-invloed stonden en inmiddels zijn toegetreden tot de EU, die hun oostelijke buren meer bij de EU willen betrekken. Er is Tsjechië dan ook veel aan gelegen een dergelijk pact tijdens zijn voorzitterschap, dat op 1 juli afloopt, tot stand te brengen.