Advocaat: geen dertig maar elf jaar voor Al Mansouri

De gevangenisstraf voor de Nederlands-Iraanse dissident Al Mansouri zou niet dertig maar elf jaar bedragen. „Veroordeeld na uitspraken van zijn vrouw.”

Het is nogal een verschil, elf of dertig jaar in een cel. De advocaat van de Iraans-Nederlandse activist Abdullah Al Mansouri was bij diens rechtszaak in Iran aanwezig en is zeker: Al Mansouri heeft elf jaar gekregen. Maar gisteren meldde het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken dat Al Mansouri tot 30 jaar celstraf zou zijn veroordeeld. Zijn zoon Adnan, die in Maastricht woont, heeft dat ook gezegd. En Amnesty International ook. Maar advocaat Dadkhah, een medewerker van mensenrechten advocate en Nobelprijswinnares Shirin Ebadi, zegt dat de Iraanse rechtbank Al Mansouri heeft veroordeeld tot 11 jaar cel, wegens „propaganda tegen het systeem”.

„Al Mansouri is veroordeeld vanwege uitspraken van zijn vrouw”, zegt Dadkhah. Hij zegt dat vooral uitspraken van de vrouw van Al Mansouri na hun vlucht naar Irak tijdens de oorlog met Iran (1980-1988) onderdeel uitmaakten van de rechtszaak. „Dit was geen eerlijk proces, want hij is niet verantwoordelijk voor wat zijn vrouw zegt.”

Zijn zoon wilde vanochtend niet reageren. Een woordvoerder van Amnesty International opperde vanochtend de mogelijkheid dat Al Mansouri na een celstraf verbannen zou worden of huisarrest zou krijgen en dat dit bij elkaar dertig zou kunnen zijn. Vanochtend herhaalde Buitenlandse Zaken dat volgens informatie van de Iraanse overheid het om een gevangenisstraf van dertig jaar gaat.

„Het is mij onduidelijk waarom de rechtbank zo gevoelig is over de vrouw van Al Mansouri die in Irak zou wonen”, zegt Dadkhah tijdens een gesprek. „Ik heb geen verdere informatie over haar activiteiten.”

Al Mansouri’s zoon Adnan (35) had verschillende keren gezegd dat zijn vader de doodstraf zou krijgen. Daarnaast zei hij dat de Nederlandse staat 70.000 euro aan Iran zou moeten betalen om de mogelijke doodstraf voor zijn vader uit stellen.

Op „propaganda tegen het regime”, een zeer algemene beschuldiging in Iran voor een reeks aan vergrijpen, staat een lichtere straf dan op terrorisme, waar Al Mansouri eerst van werd beschuldigd. Hoger beroep is niet mogelijk, volgens de advocaat. In Iran is het gebruikelijk dat gevangenen eerder worden vrijgelaten dan de uitgesproken straffen.

Minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft zich sterk ingezet om doodstraf van Al Mansouri te voorkomen. Diverse parlementsleden hielden een wake voor de Iraanse ambassade in Den Haag. Het is onduidelijk wat de invloed van stille diplomatie tussen Nederland en Iran is geweest op het vonnis.

Al Mansouri staat in Nederland bekend als een mensenrechtenactivist met een koninklijke onderscheiding, maar wordt in zijn vaderland gezien als een landverrader die leiding geeft aan een terroristische organisatie die verantwoordelijk is voor tientallen burgerdoden.

Al Mansouri’s beweging Ahvaz Liberation Organisation is een samenvoeging van seculiere, pan-Arabische splintergroepen. Een daarvan is de DRFLA, berucht geworden met een gijzelingsactie in de Iraanse ambassade in Londen in 1980. In 2005 kwamen er 24 burgers om bij drie aanslagen in de provincie die werden opgeëist door groepen met dezelfde ideologie als die van Al Mansouri.

Toen Al Mansouri in 2006 vanuit Nederland reisde naar Syrië, Irans belangrijkste bondgenoot, werd hij daar gearresteerd en aan Iran uitgeleverd.

In de provincie Khuzestan wonen veel soennitische Arabieren, een andere etnische groep dan de shji’itische Perzen. Net zoals in veel grensgebieden in Iran is de werkloosheid daar hoger dan in de rest van het land. Daarnaast krijgen scholieren slechts een paar uur per dag les in het Arabisch.

„Mensen zijn boos over de manier waarop het staatsgeld wordt verdeeld in Khuzestan. Irans olie-inkomsten komen hier vandaan, maar worden hier niet uitgegeven. De regio is steeds armer geworden, daardoor zijn er veel sociale problemen wat tot extremisme leidt”, zegt Masour Qanavati, de hoofdredacteur van de Karoon, de grootste krant van Khuzestan.