'We leren niets van de geschiedenis'

Ewout Irrgang (32) had het deze week druk met de crisis. Zijn vriendin woont in Den Haag, hij in Amsterdam. „Ik spreek Agnes op haar voicemail in dat ze vaker ziek op tv moet gaan.”

Vrijdag 13 februari

De dag begint om 7:00 uur als ik op Radio 1 samen met VVD-Kamerlid Frans Weekers mag reageren op de nieuwste begrotingscijfers. De avond ervoor heb ik tot na twaalven met een zieke Agnes Kant overlegd over onze reactie. Als het kabinet zich aan de eigen begrotingsregels wil houden die bepalen dat het begrotingstekort niet groter mag zijn dan 2 procent, dan moet het 12 miljard bezuinigen. Omdat deze 12 miljard aan bezuinigingen de recessie nog verder zullen verdiepen lopen de belastinginkomsten verder terug en moet nog eens 8 miljard worden bezuinigd.

Het CBS meldt dat Nederland al sinds vorig jaar april in recessie is. Agnes meldt via de mail nog veel meer te willen weten en die vragen beantwoorden kost heel veel tijd.

In de middag moet ik naar de opticien. Ik zie niet goed meer en moet nieuwe lenzen en een nieuwe bril. Ik heb een rare oogafwijking en lenzen moeten mijn ogen in bedwang houden. Ik kan ze echter steeds minder verdragen door de lange dagen in de Tweede Kamer met een droge lucht. Omdat ik de lenzen dan niet in kan houden doe ik dan maar een bril op. Maar daardoor gaan mijn ogen verder achteruit. De opticien heeft een plan: zachte lezen die makkelijker te verdragen zijn met daarop een harde lens om het oog in bedwang te houden. Piggy-back systeem heet dat.

In de avond een diner met vrienden in Den Haag. Lilli, de gastvrouw, heeft ook een vriend van Human Right Watch uitgenodigd die net terug is uit Gaza. Haar puberende dochters zijn zo slim geworden. Ik slaap bij mijn vriendin in Den Haag. Ik heb bloemen gekocht voor Valentijnsdag. Gelukkig ben ik er net op tijd achter gekomen dat dit pas morgen is en niet vandaag. Maar als ik aankom is het al na twaalven. En is mijn timing toch precies goed.

Zaterdag

Uitgeslapen in Den Haag. Daarna vertrekken Suying en ik samen naar mijn huis in Amsterdam. We werken beiden in Den Haag. Zij bij Oxfam-Novib, ik in de Tweede Kamer. Toch zien we elkaar, omdat we beide drukke banen hebben, vooral in het weekend in Amsterdam. Normaal kook ik, zij doet de afwas. Sinds een week of twee heeft ze ontdekt dat ze ook kan koken en zijn de rollen omgedraaid. Twee vrienden, Sander en Allon, eten vanavond ook mee. Sander is journalist voor EénVandaag en net terug uit Israël en de bezette gebieden. Suying houdt zich voor Oxfam ook bezig met de Palestijnse gebieden. Zo gaat het vanavond opnieuw over Gaza.

Om tien uur moet ik plotseling weg als de taxi van het radioprogramma Met het Oog op Morgen voor de deur staat. In de studio in Hilversum discussiëren we over wel of niet bezuinigen. VVD’er Blok lijkt voor 20 miljard aan bezuinigingen te pleiten die de recessie nog verder zullen verdiepen. Zijn verweer dat er ook bezuinigingen denkbaar zijn die niet schadelijk zijn is niet overtuigend. Je kunt niet voor 20 miljard aan bezuinigingen vinden die niet schadelijk zijn voor de economie. Daar is het bedrag simpelweg te groot voor. Ik vind het ook erg gemakkelijk om voor te stellen op ontwikkelingshulp te bezuinigen. Dat schaadt inderdaad niet onze economie maar wel die van arme landen. Dan zijn de allerarmsten in de wereld dus nog eens extra de klos van een financiële crisis. Een crisis die niet door hen maar door ons veroorzaakt is.

Agnes belt ook nog, ze zit morgenochtend in het tv-programma Buitenhof. Mijn broer sms’t: ‘Het is zaterdagavond stop eens met werken’.

Zondag

Uitgeslapen en lekker op m’n gemak ontbeten. Als ik nog mijn tanden aan het poetsen ben waarschuwt Suying dat Buitenhof al begonnen is. Agnes is nog ziek en heeft een hese stem. Maar ik moet zeggen dat ze er verder juist goed uit ziet. En wat belangrijker is, ze doet het ook goed in het debat, door te benadrukken dat het kabinet nu snel met een stimuleringsplan moet komen in plaats van een bezuinigingsplan. Ik spreek op haar voicemail in dat ze vaker ziek op tv moet gaan.

In de middag met Suying naar het verjaardagsfeestje van mijn vader gegaan.

Mijn schoonzus is hoogzwanger en alles gaat gelukkig goed. Mijn ouders hebben heerlijke hapjes gemaakt. Min vader schept op over zijn wijn (Pernand-Vergelesses). Hij is ook heel lekker.

Maandag

Behalve woordvoerder Financiën ben ik ook woordvoerder Ontwikkelingssamenwerking. In Den Haag bereid ik een debat over Tsjaad voor en heb ik een afspraak met de VNG. Aan het begin van de avond mag ik op Radio West een half uur lang reageren op de stelling dat er bezuinigd moet worden op militaire missies in het buitenland en ontwikkelingssamenwerking. Ik ben het natuurlijk alleen met het eerste eens (crisis of geen crisis).

Dinsdag

Voor de fractievergadering in de werkkamer van Agnes gekeken naar de persconferentie van CPB-directeur Teulings en premier Balkenende. Een krimp van de economie van 3,5 procent. Maar het meest schokkende is dat de werkloosheid volgend jaar al bijna 10 procent bedraagt. Onbewust heeft ieder mens toch de neiging om het recente verleden als maatgevend voor de toekomst te zien. In het tijdperk van de vergrijzing denk je dat massawerkloosheid iets uit het verleden is. Maar een werkloosheid van bijna 10 procent klinkt heel jaren tachtig. Een krimp van 3,5 procent is bijna exact hetzelfde als de grootste economische krimp in Nederland in vredestijd. Die bedroeg 3,6 procent en vond plaats in 1931. Zo jaren dertig is het al, al is het welvaartsniveau zelf natuurlijk veel hoger. In de fractievergadering wordt veel gesproken over de crisis. We zijn het snel eens over de noodzaak van een stimuleringsplan. Dat geldt niet voor het rookverbod in de horeca waar we pas na lange discussie tot een compromis over versoepeling komen. Aan het begin van de avond in de studio in Hilversum meegedaan aan het Radio 1 programma Standpunt Café.

Frits Huffnagel van de VVD klaagt dat de publieke omroep te links is maar krijgt in het radioprogramma alle ruimte. Mijn ervaring is niet dat de publieke omroep sympathieker tegenover de SP staat dan de commerciële omroep. In tegendeel: ik vind de publieke omroep meer gericht op het politieke establishment. Dat establishment is in Nederland eerder rechts dan links. De SP hoort er in ieder geval niet bij. In de avond thuis in slaap gevallen tijdens Pauw en Witteman. In het tv-programma klaagt de hoofdredacteur van de Telegraaf, Sjuul Paradijs, over hetzelfde fenomeen. Hij heeft daar whisky bij nodig.

Woensdag

Met Agnes de laatste punten voor het debat over de crisis doorgenomen. Daarna een debat over Tsjaad met drie ministers. Ik ben in januari zelf op bezoek geweest bij de Nederlandse troepen in Tsjaad. Koenders moet na een lang debat toegeven dat de veiligheid van burgers en vluchtelingen niet verbeterd is. Als het debat is afgelopen snel naar de grote zaal van de Tweede Kamer. Daar is het debat over de crisis al een paar uur bezig. Volgens mijn fractiegenoten heeft Agnes het goed gedaan. Premier Balkenende moet terugkomen op zijn uitspraak dat over de hypotheekrenteaftrek niet gesproken mag worden. Maar het debat gaat toch meer over bezuinigen dan over stimuleren. Ik heb de neiging om te denken dat een depressie als in de jaren dertig niet meer zal gebeuren omdat politici ervan geleerd hebben dat de overheid in zo’n geval moet ingrijpen. Maar na vanavond is mijn vertrouwen daarin niet toegenomen. Als je iets kan leren van de geschiedenis is dat dan niet dat we niets leren van de geschiedenis?

Donderdag 19 februari

In de ochtend de voorbereiding van een debat met Koenders afgemaakt. Hij wil landen met zwakke staten meer gaan steunen. Landen die soms op het randje van een burgeroorlog zijn. Of landen die daar net uit komen met een groot risico terug te vallen. Om die reden is het een sympathiek plan. Het lijkt echter vooral oude wijn in nieuwe zakken. Feitelijk verandert er weinig in de verdeling van prioriteiten tussen verschillende landen. Aan het einde van de middag nog een gesprek met Cees Maas. Hij leidt een commissie die opgericht is door de banken om adviezen te doen over wat er moet veranderen in de financiële wereld. Ik adviseer hem onder andere om ook met gewone burgers te gaan praten. Ik heb vaak het idee dat de financiële wereld nog niet helemaal door heeft dat er echt iets moet veranderen. Een avondje de woede van gewone burgers richting bankiers ervaren kan daarbij heel louterend werken.

Met Suying Aziatisch op het Buitenhof gegeten. Om een uur of tien in de avond stemmingen in de Kamer.