Tropisch bos Afrika legt steeds meer koolstofdioxide vast

Bomen in ongerepte tropische bossen in Afrika absorberen jaarlijks 1,2 miljard ton aan koolstofdioxide. Dat blijkt uit een langlopend onderzoek (van 1968 tot 2007) in 79 stukken onverstoord bos in tien Afrikaanse landen rondom de evenaar (Nature, 19 februari). Het becijferen van de CO2-opslag in bossen is van belang, omdat internationale instanties als de VN en de EU debatteren over de oprichting van een fonds dat arme landen moet compenseren voor het handhaven van bosgebieden.

Dat volwassen regenwouden steeds meer CO2 vastleggen ligt niet direct voor de hand. Misschien zijn de onderzochte regenwouden nog altijd aan het herstellen van een verstoring die zich eeuwen of zelfs millennia geleden heeft voorgedaan. Er zijn tal van aanwijzingen dat zogenaamd ongerepte regenwouden in het afgelopen millennium zijn verstoord. Zo bevonden zich in de eeuwen voorafgaand aan de komst van de Spanjaarden in het huidige Amazonegebied steden en landbouwgebieden.

Een tweede mogelijkheid is dat de tropische bossen door klimaatverandering uit hun evenwicht zijn gebracht. Een toename van de CO2-concentratie in de atmosfeer zou de tropische bosgroei kunnen bevorderen.

Een team van meer dan dertig wetenschappers verzamelde decennialang gegevens over bomen met een diameter vanaf tien centimeter. Alle bomen in de 79 bosarealen met een gemiddeld oppervlak van 2,1 hectare werden in de onderzoeksperiode tenminste twee keer gemeten. Nieuwe bomen en gestorven bomen werden geregistreerd.

Niet alleen Afrikaans regenwoud slaat meer en meer koolstof op. De Britse ecoloog Oliver Phillips mat tien jaar geleden een vergelijkbaar fenomeen in de Amazone (Science, 16 oktober 1998). De onderzoekers schatten dat in tropisch regenwoud wereldwijd jaarlijks 4,8 miljard ton CO2 wordt opgeslagen, circa eenvijfde van de mondiale CO2-uitstoot door het gebruik van fossiele brandstoffen.

Michiel van Nieuwstadt