Peres passeert winnares Livni

De Israëlische oppositieleider Benjamin Netanyahu is dichtbij een nieuw premierschap gekomen. Hij kreeg gisteren van president Shimon Peres opdracht een kabinet te formeren. De winnares van de recente verkiezingen, Tzipi Livni van regeringspartij Kadima, is gepasseerd.

Netanyahu’s rechtse Likud-partij verloor op 10 februari de verkiezingen nipt van Kadima (28 tegen 27 zetels). Maar een meerderheid in de Knesset, het Israëlische parlement, wil dat Netanyahu een regering gaat vormen. Het is voor het eerst in de Israëlische geschiedenis dat de winnaar van de verkiezingen niet de formatie mag leiden. Netanyahu was premier van Israël tussen 1996 en 1999.

Bij de verkiezingen haalden rechtse, extreemrechtse en religieuze partijen een meerderheid. Daarom heeft Peres de formatie in handen gegeven van Netanyahu. Hij kreeg onder meer steun van een andere grote winnaar, de extreemrechtse partij Yisrael Beiteinu (Israël Ons Huis) van Avigdor Lieberman.

Netanyahu zei te streven naar een regering van nationale eenheid. Hij wil het liefst Kadima en de Arbeidspartij van Ehud Barak in zijn regering. Maar Livni zei gisteren dat ze niet wil dienen onder premier Netanyahu. Livni heeft volgens Israëlische media een roulerend premierschap voorgesteld, maar daar voelt Netanyahu niet voor. Als Livni blijft weigeren, verwachten politieke analisten dat Netanyahu een rechts-religieuze regering zal proberen te vormen. Hij heeft zes weken om een kabinet samen te stellen.

De formatie heeft schot gebracht in de gesprekken tussen Israël en Hamas over een gevangenenruil. Scheidend premier Olmert wil de slepende ontvoeringszaak rondom korporaal Gilad Shalit in Gaza nog voor zijn vertrek opgelost hebben. Hamas eist in ruil voor Shalit de vrijlating van honderden gevangen Palestijnen. Fatah-leider Marwan Barghouti, die ook populair onder de Hamas-aanhang is, staat bovenaan de gevangenenlijst.

Israël en Hamas zijn via Egyptische bemiddeling ook in gesprek over een staakt-het-vuren. Hamas, dat de geïsoleerde Gazastrook bestuurt, eist opening van de grenzen. Israël heeft als voorwaarde gesteld dat Shalit eerst vrij moet komen, voordat er over opening gepraat kan worden.