Man zingt als specht

Mensen laten kwinkeleren als vogels – dat is het idee achter het videokunstwerk Dawn Chorus van Marcus Coates, in samenwerking met een vogelzangexpert.

Voor een raam dat uitkijkt op een tuin zit een man aan zijn werktafel. Plotseling beweegt hij schokkerig hoofd en schouders, de borst zwelt op, en er klinkt helder vogelgezang uit de computer. Het lijkt onmogelijk dat de man deze razendsnelle waterval aan geluiden voortbrengt, maar zijn bewegingen en de parelende tonen zijn volstrekt synchroon.

Het filmpje is onderdeel van Dawn Chorus (2006) van de Engelse kunstenaar Marcus Coates. Voor de productie van deze video-installatie werkte Coates jarenlang samen met vogelzang-expert Geoff Sample. Bij zonsopgang namen Coates en Sample gedurende twee weken en met veertien microfoons vogelgezang op in Northumberland. De opnamen van iedere afzonderlijke vogel, van zanglijster tot grasmus en van zwaluw tot fazant, vertraagden zij zestien keer. Hierna gingen ze op zoek naar zangers die de vogels konden imiteren. Zij vonden zeventien zangers die ieder een vogel voor hun rekening namen en de geluiden perfect nazongen, tsjirpten, piepten, krasten en kweelden. Zij deden dit op uiteenlopende plekken, van een ondergrondse parkeergarage tot een kliniek voor osteopathie. Zo zong de man aan zijn bureau een uur en tien minuten lang de zang van een goudspecht.

Coates maakte video-opnamen van de zangers en versnelde die vervolgens weer tot het oorspronkelijke tempo. De versnelde opnamen bleken niet of nauwelijks te onderscheiden te zijn van de vogelopnamen. Dat niet alleen: de bewegingen van de zangers komen versneld precies overeen met de bewegingen van zingende vogels.

Dawn Chorus werd in zijn geheel in 2007, in Bristol, geïnstalleerd. Het moet prachtig en indrukwekkend zijn geweest. Hier werd het oorspronkelijke vogelengezang bij ochtendgloren in Northumberland uitgevoerd door menselijke stemmen. De mens als zangvogel, kan het beter?

Het fragment uit Dawnchorus is te vinden op vvork.com. Een groepje jonge kunstenaars en tentoonstellingsmakers uit Berlijn selecteert vrijwel dagelijks nieuwe kunstwerken voor deze site. De werken, die dus niet speciaal voor internet zijn gemaakt, worden zonder commentaar of context gepresenteerd. Wel wordt de titel van het werk vermeld, met de naam van de kunstenaar en een korte omschrijving van het medium, met links naar de websites van de betreffende kunstenaars. Alle vorige geselecteerde werken zijn terug te vinden in een archief op de site.