Ode aan de platworm

Dvd TV

Journey of Life

Regie: Miles Barton € 14,99 * * * *

Darwins naam wordt niet genoemd in Journey of Life. De presentator, de jonge dierenarts Steve Leonard, noemt de evolutietheorie in de eerste aflevering van deze BBC-serie slechts een theorie, op ongeveer hetzelfde plan als bovennatuurlijke verklaringen voor het leven. Om vervolgens een overweldigende hoeveelheid bewijs voor de theorie te presenteren. In vijf afleveringen racen we door de geschiedenis van het leven op planeet aarde, van het eerste begin in de zee tot een hedendaags laboratorium waarin beweerd wordt dat mensen misschien wel tweehonderd jaar oud kunnen worden.

Zulke mooie beelden als Earth, een andere BBC-serie, levert Life niet op, maar misschien was het ook minder de bedoeling van de makers je met open mond achter te laten en te zwijmelen bij het zien van schoonheid. Life is educatiever. Computeranimaties nemen het soms over als gewone beelden van walvissen, chimpansees en leeuwen niet verhelderend genoeg zijn. Of omdat de betreffende soort is uitgestorven en er geen enkel dier meer voorhanden is dat erop lijkt, of in ieder geval niet zo’n grote. Leonard zit op een strand ergens in de tropen tussen de kaken van een megalodon, een reuzenhaai.

Soms komt er een nog raarder beest voorbij, omdat de voorouders die belangrijk waren voor de evolutie nu eenmaal niet allemaal hetzelfde seksappeal hebben, en dat is de grootste verdienste van deze serie. Steve Leonard is ook enthousiast over de platworm, het eerste dier met ogen, althans cellen die wat licht konden registreren en over de zeekomkommer, een van de eerste dieren met darmen. Zulke dieren zie je nou nooit in een documentaire waarin de fauna van onze planeet wordt bezongen. Daar hebben we de evolutietheorie voor nodig. Ook het manteldiertje, een soort waartoe ook de zeeanemoon behoort, heeft een grote rol gespeeld in de verdere ontwikkeling van het leven. De larven van het manteldiertje hebben een ruggegraat. Ook de eerste vis die de zee uitkroop om land te gaan bewonen is geen orthodoxe schoonheid die je vaak tegenkomt in natuurfilms, maar hier krijgt hij gepaste aandacht.

In de laatste aflevering, die over de mens, zien we een jongetje op een verjaarspartijtje dat bijna stikt. Het verplaatsen van het strottenhoofd om taal mogelijk te maken, heeft ook nare consequenties gehad. Je kunt er door stikken, zegt Steve Leonard even zo vrolijk. Gelukkig blijft het jongetje leven. Maar elk jaar overlijden er alleen al in Engeland een paar honderd mensen door.