Bevriezen dode pinguïns?

De Zuidpool is eigenlijk één grote diepvries, mailt Jenneke van der Wal uit Leiden. Betekent dat dat dode pinguïns geconserveerd blijven? „Is de Zuidpool een soort pinguïnvriesvak?”

Het is een wijdverbreide misvatting dat alle pinguïns op Antarctica leven. Van de zestien pinguïnsoorten leeft alleen het grootste exemplaar, de keizerpinguïn, een deel van het jaar op het zuidpoolcontinent. In de winter broeden ze op het vasteland, de rest van het jaar zwemmen ze.

Keizerpinguïns kunnen dertig jaar worden. De documentaire March of the Penguins (2005) bevat een scène waarin een oude keizer zich schuifelend afzondert van de kolonie, waarschijnlijk om te sterven. Soms sterven uitgehongerde keizerpinguïns, op weg naar volle zee om te eten, van uitputting op de ijsvlakte. Hun karkassen blijven daar lang liggen.

Alle andere zuidpoolpinguïns leven op en rondom het Antarctisch schiereiland, de gematigde, meest noordelijke streek van het zuidpoolgebied. De Adelie, de ezel en de grappige keelbandpinguïn leven op of nabij een kiezelstrand. Het klimaat is er in de zomer niet veel slechter dan op een gemiddelde Hollandse winterdag: net iets boven nul graden. Karkassen zullen er snel vergaan of in zee spoelen.

Verder zijn er nog pinguïns die in milde streken wonen zoals de koningspinguïn, de verschillende soorten punkpinguïns, de Australische dwergpinguïns en de Magelhaen in Argentinië, de zwartvoetpinguïn (pikkewijn) in Zuid-Afrika en de prachtige kuifpinguïns die op eilanden bij Nieuw-Zeeland wonen. Twee pinguïns wonen trouwens in gebieden die aanmerkelijk warmer zijn dan Nederland: de Humboldt nestelt in Peru en de meest noordelijke pinguïn poedelt rond de Evenaar op de Galapagoseilanden.

Als ze niet van ouderdom kopje onder gaan, sterven pinguïns na aanvallen van zeeluipaarden, orca’s of haaien. Jonge pinguïns worden voortdurend belaagd door roofvogels die boven kolonies rondhangen. Die grote jagers eten ook karkassen.

Kortom: op Antarctica struikel je niet over de stoffelijke pinguïnoverschotten.

Marcel Haenen is ‘redacteur pinguïns’ bij NRC. Hij bezocht Antarctica twee keer en bekeek pinguïns in broedgebieden in Patagonië, op de Falkland eilanden en het schitterende Argentijnse eilandje Isla Pinguïno.