Slechtste kanten van Bush en Clinton in één

‘The Beastly Bombing’, een satirische operette over neo-nazi’s en de mannen van Al Qaeda, was een succes in Los Angeles. Deze week beleeft de voorstelling haar Nederlandse première.

Twee neonazi’s en twee Al Qaeda-volgelingen lopen elkaar tegen het lijf omdat beide duo’s van plan zijn de Brooklyn Bridge in New York op te blazen. Als dat mislukt, komen ze twee aan pillen verslaafde presidentsdochters tegen. Alle zes worden ze opgepakt en in het gevang gezet, waar een van pedofilie verdachte priester de drie paren – inclusief één homostel – in het huwelijk verbindt. En dat is nog maar het begin van The Beastly Bombing, de satirische show van Amerikaanse makelij die morgen in een Nederlandse versie in première gaat bij het Amsterdamse productiekantoor Opera aan het IJ. Een musical, aldus het affiche. Een romantische operette, volgens het persbericht. „Een voorstelling op het snijvlak van musical, cabaret en operette,” zegt regisseur Inna van den Hogen.

The Beastly Bombing dateert uit 2006 en is door tekstschrijver Julien Nitzberg en componist Roger Neill nadrukkelijk in de traditie geplaatst van de satirische operettes van het 19de-eeuwse Engelse duo Gilbert & Sullivan. De show is een jaar lang elk weekeinde met succes gespeeld in het kleine Steve Allen Theatre in Los Angeles. Honoraria werden er niet betaald. „Iedereen deed mee uit enthousiasme”, vertelt bas-bariton Jesse Merlin die ook in Nederland de rol van de president vertolkt. „Mijn toenmalige agent was bang dat het niet goed voor mijn operacarrière zou zijn om hierin mee te spelen. Hij vond de show veel te politiek – dus zeg maar ronduit: te links. Maar ik wilde juist heel graag, omdat ik verzot ben op Gilbert & Sullivan en ook op opera buffo, de komische opera, die op uiterst lichtvoetige wijze soms heel zware onderwerpen kan behandelen. Ik heb nu dus een andere agent.”

Merlin speelt een Amerikaanse president die naar zijn zeggen voornamelijk geïnteresseerd is in „bommen gooien en neuken”. Op den duur blijkt de man heimelijk een moslim te zijn die door zijn politiek de islamitische landen hoopt te verenigen in hun gemeenschappelijke haat tegen Amerika. „Ik sta dus niet George W. Bush te imiteren”, zegt de zanger. „Je kunt zeggen dat de president in onze show de slechtste kanten van Bush én Clinton in zich verenigt. Het gaat niet per se over Bush alleen. Daarom is de show niet achterhaald, ook niet nu de Amerikaanse nachtmerrie na acht jaar Bush voorbij is. De hopeloosheid in ons land heeft weliswaar plaatsgemaakt voor een diep gevoel van opluchting, maar de wereldvrede is nog steeds geen feit. Met burleske middelen tonen wij dat alle fundamentalisten even stompzinnig en gevaarlijk zijn.” Grijnzend verwijst hij naar het nummer I hate Jews – eerst een solo van een orthodoxe jood die zijn afkeer voor seculiere joden bezingt, maar al spoedig volgt er vocale instemming van de neonazi's en de Al Qaeda-mannen.

De presidentsrol is de enige die ook in de Nederlandse versie door een Amerikaan wordt gespeeld. Alle anderen zijn Nederlanders. Inna van den Hogen rekruteerde hen uit kleinkunst- en musicalkringen. „Ik vond deze voorstelling niet geschikt voor operastemmen,” zegt ze. „Die mensen zijn jarenlang getraind om móói te zingen. Maar dit is cabaretachtig, politiek theater met een rauwheid en een directheid waarvoor operazangers niet flexibel genoeg zijn.” Jesse Marlin beaamt haar oordeel: „De tekst is hier minstens zo belangrijk als de muziek. En komisch acteren is niet iets waarin de meeste operazangers erg bedreven zijn. Ook in de Amerikaanse productie was ik de enige met een opera-achtergrond.”

De dialogen zijn in het Nederlands vertaald, maar de zangnummers niet. „In een vertaling zou er te veel van de woordgrappen en de rijmvondsten verloren gaan,” verklaart Van den Hogen die in haar eerdere regie van de Brecht- en Weill-klassieker Mahagonny hetzelfde procedé hanteerde. Marlin heeft er eveneens ervaring mee: „We doen het in Amerika ook. Ik stond eens in Die Zauberflöte: dialogen in het Engels en de zang in het Duits. Niemand heeft daar moeite mee. Bovendien is het veel makkelijker in een vreemde taal te zingen dan te spreken.”

Opera aan het IJ hoopt The Beastly Bombing na de Amsterdamse serie ook elders in het land te spelen. Er is belangstelling voor een Duitse enscenering. In Amerika is de show vooralsnog uitgespeeld.

Compagnietheater in Amsterdam, t/m 8/3. Inl. 0900-30001250, www.opera-aanhetij.nl