Liefde in Jaroslavl

DSC00739.JPGIn Jaroslavl was ik op bezoek bij de directeur van de provinciale afdeling cultuur, Larisa Sorokina. Het leuke aan Rusland is dat als je een beetje Russisch spreekt, je vrijwel altijd meteen een heel vriendschappelijk contact met mensen hebt. Zo ook met Larisa.

Larisa had haar kantoor aan de Revolutiestraat, in een oud koopmanshuis. Ze was de eerste hoogwaardigheidsbekleder in de stad bij wie ik op de kamer nu eens geen portretten van Medvedev en Poetin zag staan. In plaats daarvan hing achter haar bureau een mooi impressionistisch stilleven. ,,U moet echt naar ons museum voor schone kunsten gaan, dat beveel ik u”, zei ze grappend, toen ik het bewonderde. ,,Daar hangt het vol met zulke meesterwerken.”

Toen ik haar het doel van mijn bezoek had verteld, bekende ze die economische crisis maar niets te vinden. ,,Daarom stuur ik u naar het Volkov-theater”, zei ze. ,,Daar gaat vanavond een stuk in première over de eeuwige, enige echte crisis van Rusland: de liefde.”

Ik vroeg haar of ze getrouwd was en keek haar diep in haar donkere ogen. ,,Jazeker, antwoordde ze lachend. ,,Maar ik ben ook al weer gescheiden.” Toen ik haar daarop vroeg of ze me wilde vergezellen naar het theater, zei ze dat ze geen tijd had, omdat ze de volgende dag naar Moskou moest en nog veel werk te doen had. Ze belde daarna met de theaterdirectrice en vroeg haar een kaartje voor me apart te leggen.

DSC00724.JPGBij het theater, werd ik ontvangen door de directrice en een aantal medewerkers, die me hartelijk welkom heetten en me naar een aparte kamer brachten waar ik mijn jas kon ophangen. ,,Dank u wel, dat u naar ons theater wilde komen”, sprak de directrice alsof ze een gedicht voordroeg. Het ontroerde me diep en tegelijkertijd schaamde ik me een beetje.

In de mooie achttiende-eeuwse zaal bleek het publiek op het podium te zitten. Gespeeld werd het stuk Geliefden laten zich niet van elkaar scheiden, een regel uit een gedicht van Pasternak, herinnerde ik me. Het stuk was van Aleksandr Volodin, een in 2000 overleden dissidente coryfee uit de Sovjet-Unie, van wie ik nog nooit had gehoord.  Het was een ontdekking, zoals je maar af en toe doet.DSC00725.JPG

Het stuk ging inderdaad over het aloude Rusische probleem: man en vrouw gelukkig, man gaat drinken, krijgt ruzie met vrouw, slaat haar, begint buitenechtelijke relatie met muurbloem, etc, etc. De teksten waren ongelooflijk mooi in hun kracht en eenvoud. Een tweede Tsjechov, dat ik regelmatig. Of gewoon: een genie, die Volodin.

Er werd voortreffelijk geacteerd door de spelers van een jong gezelschap uit Magnitogorsk onder regie van Sergej Poeskepalis (onthoud die naam voor het Holland Festival!). Het publiek, dat voor tweederde uit eenzame vrouwen leek te bestaan, keek aangeslagen toe.

DSC00726.JPGEn toen de laatste zinnen waren gesproken barstte datzelfde publiek in gejuich uit. Bloemen werden door bewonderaars aan de acteurs overhandigd. Want in Rusland wordt de kunst als bijna nergens anders ter wereld pas echt bewonderd. Het eenzame meisje naast me vertelde dat ze veel van haar eigen leven in het stuk herkende. En ook dat bracht me van mijn stuk, zoals dat me alleen maar in Rusland overkomt.