'Kinderhandel moet echt worden gestopt'

De organisatie van Europese voetbalclubs ECA gaat streng optreden tegen kinderhandel. Bestuurslid Maarten Fontein: „Ook in Nederland worden voetballertjes uit België en Afrika gehaald.”

In Engeland verdwenen vorig jaar 476 kinderen uit Afrika, Latijns Amerika en Oost-Europese landen die naar de bakermat van het voetbal werden gelokt met het vooruitzicht van een prachtige profcarrière. Uiteindelijk belandden ze in de prostitutie, drugswereld en/of illegaliteit. In totaal 137 Europese clubs, deels natuurlijk verantwoordelijk voor deze ontwikkeling, beseffen dat het zo niet langer kan en zijn bereid tot zelfregulering. Dat bespraken zij in Genève tijdens een tweedaags congres van de European Club Association (ECA), de door de UEFA erkende opvolger van de G-14.

De belangrijkste maatregel, die de organisatie aan de Europese voetbalunie wil voorstellen, is het afschaffen van internationale transfers onder de achttien jaar. Nu is het alleen verboden spelers van buiten de Europese Unie jonger dan die leeftijd aan te trekken. Hieraan gekoppeld willen de clubbestuurders dat het eerste professionele contract bij de club van opleiding een beschermde periode heeft van vier tot vijf jaar. De zogenoemde home grown rule, die clubs verplicht ten minste acht zelf opgeleide spelers op te nemen in de selectie van het eerste elftal, moet worden uitgebreid. Zij zouden minimaal vijf in plaats van drie jaar bij de club in opleiding moeten zijn geweest om te vertrekken.

Maarten Fontein, oud-algemeen directeur van Ajax en thans verantwoordelijk voor de internationale zaken bij AZ, is voorzitter van de werkgroep jeugd van de ECA. Hij stelt resoluut: „De kinderhandel moet echt worden stopgezet. Het is een wereldwijd probleem. Het gebeurt niet alleen in Engeland maar in alle belangrijke voetballanden als Frankrijk en Italië. Ook wij halen in Nederland voetballertjes uit België en Afrika. Er zou een registratieplicht moeten komen voor jeugdige buitenlandse spelers die langer dan twee maanden bij een club rondlopen.”

De home grown regel wordt volgens Fontein voor negentig procent misbruikt. „De regel is uitgedacht door professionals achter een bureau. Bepaalde clubs kunnen zich er niet in vinden en zoeken de mazen in het net. Degenen die de regels opstellen moeten de praktijk kennen. Ouders krijgen nu een goed betaalde baan aangeboden en emigreren voor hun kinderen. Ze worden taxichauffeur in Londen of voor veel geld schoonmaker van het stadion. Maatregelen als home grown rule kunnen beter tot stand komen in overleg met alle betrokkenen. Het goede aan Michel Platini (voorzitter UEFA, red.) is dat hij de belanghebbenden rond de tafel krijgt en laat meepraten in het beslissingsproces. Zoals bonden, spelers, clubs en Leagues.”

Dat gebeurt onder meer in de strategische commissie van de Europese voetbal unie UEFA, waarin Fontein ook zitting heeft. „Wij willen het misbruik van het home grown principe uitbannen door een nieuw in te stellen monitorcommissie met vertegenwoordigers van de wereldvoetbalbond FIFA, UEFA, clubs, spelersvakbond, nationale bonden en de leagues. Er is nu geen controle op. Dat delegeert de FIFA aan de nationale bonden. En die zijn niet in staat de grote clubs aan te pakken.”

De plannen worden op 9 maart in de strategische commissie van de UEFA, die onder voorzitterschap staat van Platini, besproken. Fontein verwacht slechts oppositie van de internationale spelersvakbond FIFPro. „Die organisatie wil wel transfers onder de achttien jaar verbieden, maar niet koppelen aan het eerste contract. Dat vindt de FIFPro in strijd met vrij verkeer van arbeid. Wij vinden het juist beter dat een speler niet voor zijn twintigste naar het buitenland gaat. Ook voor zijn ontwikkeling buiten het voetbal.”

De ECA had in Genève als opdracht de door Platini voorgestelde salary cap te bespreken. De oud-international van Frankrijk vindt dat clubs niet meer dan vijftig procent van hun omzet mogen besteden aan spelerssalarissen. Daardoor zouden uitwassen zoals in Spanje en Engeland worden voorkomen. Ter vergelijking: Chelsea steekt 71 procent van zijn omzet in betalingen aan spelers. De afstand tussen rijke en arme voetballanden wordt zo alleen maar groter. De clubs wezen een salary cap echter van de hand. „Die kun je makkelijk omzeilen”, legt Fontein uit. „Dat zie je ook in de Amerikaanse basketbalcompetitie. De toppers hebben diverse reclamecontracten waar ze ook nog eens een vermogen aan verdienen.”

De maatregelen die de ECA nu voor ogen heeft, zijn in de optiek van Fontein een goed alternatief voor een salary cap. „Deze zullen de salarisposten verlagen.” Ook de 6+5-regel, die moet bewerkstelligen dat elk eerste elftal met minimaal zes spelers uit eigen land het veld op komt, krijgt weinig steun van de clubs. „Afgezien van het feit dat dit in strijd is met de internationale wetgeving, denk ik dat honderden clubs dan niet meer kunnen bestaan”, voorspelt Fontein. „De maatregel zal ook de kleinere clubs treffen, zoals Roda JC.”