Er liggen nog een paar ?dingetjes?

Deze maand zou minister Van der Laan met een plan komen voor de corporatiesector. Maar dat haalt hij niet. Er liggen nogal wat discussiepunten.

Een indringend gesprek met de woningbouwcorporaties, alles op alles zetten om het vertrouwen te herstellen en snel uit de conflictachtige sfeer komen.

Die belofte deed de toen net aangetreden minister Van der Laan (Wonen, Wijken en integratie, PvdA) tijdens de begrotingsbehandeling van zijn departement in december. Maar dat blijkt lastig.

Tijdens datzelfde debat beloofde Van der Laan zijn toekomstbeeld voor de corporatiesector in maart te zullen presenteren. Maar dat gaat hij niet halen, zo bleek vorige week in een debat met de Kamer. „Er liggen nogal wat dingetjes”, zo constateerde de minister. Hij vroeg uitstel tot de zomer, tot ergernis van de meerderheid van de Kamer. Coalitiepartijen PvdA en CDA eisten daarop dat in elk geval voor de verkiezingen in 2010 het nieuwe toezicht op de corporaties bij wet is geregeld. Om de druk op de ketel te houden liet de Kamer zich gisteren informeren over de stand van zaken door corporaties, deskundigen en gemeentes.

Wat zijn de belangrijkste discussiepunten?

De vennootschapsbelasting van ruim 500 miljoen per jaar, die corporaties sinds vorig jaar betalen. Corporaties vallen sinds die tijd volledig onder de belastingplicht, omdat ze gezien hun groeiende commerciële activiteiten als normale ondernemingen worden behandeld. De belasting is omstreden bij de corporaties.

Nog meer wrevel bij de corporaties roept de omstreden Vogelaarheffing op. Het gaat om een bedrag van 750 miljoen euro in tien jaar tijd. Dit bedrag gaat naar corporaties die in de Vogelaarwijken actief zijn, maar wordt opgebracht door álle Nederlandse corporaties. Branchevereniging Aedes vindt dat corporaties in krimpgebieden als Limburg en Oost-Groningen hun geld hard nodig hebben om verpaupering en leegstand tegen te gaan. Dankzij de Vogelaarheffing moeten ze hun geld afstaan aan corporaties in de Randstad, terwijl die meer mogelijkheden hebben geld te verdienen met bijvoorbeeld het bouwen van dure woningen. In heel Nederland hebben 211 corporaties (van de ruim 450) er bezwaar tegen ingediend.

Ander punt: de hoge salarissen. In 2007 verdienden 110 bestuurders van corporaties meer dan de Balkenendenorm, zo blijkt uit berekeningen van huurdersorganisatie de Woonbond. Van der Laan vindt de Balkenendenorm voldoende. De corporaties hanteren een eigen beloningsnorm van maximaal 252.000 euro en willen die behouden.

Dan het toezicht op corporaties. De afgelopen maanden kwamen corporaties als Rochdale en Woonbron in opspraak door financiële wantoestanden. Afgelopen weekend volgde de Hoofddorpse corporatie SGBB, waar twee directeuren moesten vertrekken wegens financiële problemen. De Tweede Kamer probeert al jaren het toezicht op corporaties te verbeteren. Vele rapporten, commissies en onderzoeken later ligt er nu het advies van de stuurgroep-Meijerink. Kern: een zelfstandig bestuursorgaan moet als onafhankelijke ‘autoriteit’ oordelen over prestaties, financiële continuïteit en bestuur van corporaties. Volgens Aedes en stuurgroepvoorzitter Meijerink is hierover een deal gesloten met oud-minister Vogelaar, maar Van der Laan beschouwt het als een advies.

Hij heeft namelijk nog een ander advies achter de hand: dat van de VROM-raad. Die concludeerde deze maand dat Meijerink „op onderdelen onevenwichtig is”. Belangrijke bezwaren: de autoriteit wordt benoemd door de branche zelf en mag slechts gebruikmaken van bestaande informatie, en dus niet zelf op onderzoek uitgaan. „Een tandeloze tijger”, aldus hoogleraar Boelhouwer van de VROM-raad gisteren. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten vindt dat „de stuurgroep-Meijerink op een aantal essentiële onderdelen de plank misslaat”.