Allah als bloempot

Wat we in het kunstwerk met de titel Zonder titel zien is een torso met lendendoek en tepels waaruit water stroomt. Robert Gober, de wereldvermaarde beeldhouwer en installatiekunstenaar, raadt ons aan daar vooralsnog niks in te zoeken.

Zoals altijd ben ik het meest geïnteresseerd in de praatjes van de kunstenaar. Wat zegt hij precies? „Ik probeer altijd de mensen ertoe te brengen zich niet zo te concentreren, of in elk geval in het begin niet, op het zoeken naar een ‘betekenis’ of een ‘thema’ in een werk, maar op datgene wat het werk concreet voorstelt. Waaruit het fysiek bestaat en hoe het gemaakt is. Maar al te vaak treffen we de metaforen bijna in het werk zelf aan.”

Kortom, wie in de zon loopt beseft automatisch wat warmte is.

Ik denk dat ik gips en hout en water zie. Of cement en brons en water. En ik zie wel degelijk een torso met lendendoek en tepels waaruit water stroomt.

Ik ontdek ook een steekwond. De houtsimulatie stelt onmiskenbaar een kruis voor.

Ik blijf nog geheel en al buiten de gevarenzone van de zingeving en de interpretatie als ik hier Jezus zie.

Jezus als vergiet.

Gelukkig mag ik van Robert Gober wel degelijk zoeken naar de diepere bedoelingen, mits ik er maar niet mee begin.

De wijsgerige praatjes van de installatiekunstenaar zijn, zoals bij alle installatiekunstenaars van wereldfaam, ook listige praatjes. Spindoctorpraatjes. Door de kijker op het hart te drukken er ‘in elk geval in het begin’ niets in te zoeken, bekent Gober dat hij er veel in verborgen heeft. Hij smeekt de kijker er van alles in te zoeken.

Wat zou de wereldvermaarde kunstenaar in jezusnaam met dit gekruisigde vergiet bedoelen?

Is het religiekritiek? Met een beetje goede wil zou je kunnen volhouden dat hier het heilige wordt gebanaliseerd.

Is het ouderwets symbolisme? De levengevende borst, het water uit de rots, ik noem maar wat.

Is het een parodie? Ik denk aan het zigeunerkindje met de tranen. En aan een gesprongen waterleiding.

In alle drie gevallen blijf ik zitten met dat ontbrekende hoofd. Maar ik beloof u, ik blijf verder zoeken.

Eén ding weet ik al. Dit is het zoveelste kunstwerk in het rijtje dat de laatste vrome kwezels probeert te schokken. Jezus ondersteboven aan het kruis. Een Madonna die aan het kruis zingt. Zo kunnen we nog even doorgaan. De paus die wordt getroffen door een meteorietinslag. Ook die installatie is er. Het wachten is op Allah als bloempot.