Niemand weet het

Wat een troosteloos vooruitzicht dat we de komende jaren alleen nog maar zullen discussiëren over een onderwerp waar niemand ook maar een balletje verstand van heeft: de recessie.

Vroeger heb ik wel eens gedacht dat het aan mij lag als ik er niets van begreep, maar de recente ontwikkelingen hebben me volledig gerustgesteld. Iederéén lult maar wat. Het klinkt banaal, maar daar heeft de realiteit wel vaker last van.

Tot voor kort hoorde ik Wouter Bos, redder des vaderlands, met grote stelligheid beweren dat het allemaal wel meeviel in Nederland en dat onze economie tegen een stootje kon. En dan ging ik weer met een gerust hart slapen.

Deze week gaf Bos tegen studenten in Rotterdam toe dat hij „net als de meeste experts” de crisis had onderschat. „De afgelopen maanden zat ik meermalen met ministers van Financiën, bankdirecteuren en deskundigen om de tafel. Ondanks die opeenhoping van kennis kon niemand zeggen wat er precies aan de hand was en hoe lang het nog zou duren. Dat is misschien wel mijn meest ontluisterende ervaring van het voorbije jaar.”

Vooral bij die laatste woorden wil ik me graag aansluiten. Ik weet nu waarom het niet langer nodig is doodsaaie informatieve tv-programma’s als Buitenhof met al die economische deskundigen uit te zitten: het is nattevingerwerk met de geur van gebakken lucht.

Vorig jaar riep Bos de integratie uit tot „dé sociale kwestie van Nederland”: „Onze grootste uitdaging op het gebied van de solidariteit ligt niet in de sociale zekerheid. Het vraagstuk waar alles samenkomt, is het integratievraagstuk.” Ik vrees dat hij nu eerst een andere sociale kwestie op zijn bordje krijgt: 700.000 tot 800.000 werklozen. En de solidariteit die wij hun te bieden hebben, ligt wel degelijk in de sociale zekerheid.

Niet alleen in Nederland zijn we lelijk in de war. De Volkskrant bracht een interview met Robert Barro, een befaamde hoogleraar economie aan de universiteit van Harvard. Hij is het volledig oneens met het stimuleringspakket van Obama en staat daarom tegenover een collega-econoom, Nobelprijswinnaar Paul Krugman, die Obama’s plannen verdedigt. 3,6 miljoen banen erbij? Barro gelooft er niets van: „Het is een fantasie, gebaseerd op de theorie van Keynes, een boek uit 1936. Geavanceerder dan dat is het niet.”

Als ik Barro goed heb begrepen, verschilt hij met andere economen zelfs nog steeds van mening over wat nu precies het einde van de Grote Depressie heeft ingeluid. De Tweede Wereldoorlog? Nee, het herstel van de banken, al in 1933, zegt Barro.

Is het eigenlijk wel een wetenschap, economie? Of doen we maar alsof?

Het is 17 februari 2009, de avond van de dag waarop ook Balkenende zijn het-komt-wel-goed mantra drastisch moest omgooien met die Den Uyl-achtige („Zo bezien keert de wereld van voor de oliecrisis niet terug”) waarschuwing: „We staan voor een nieuwe en grote beproeving.”

Op de televisie zitten Jongerius (FNV) en Rutte (VVD) elkaar in de haren. Zeven miljard investeren, zegt Jongerius. Potverteren, roept Rutte. Ze doen alsof ze het weten, maar ze weten heel goed dat ze eigenlijk niets weten.

Intussen troost ik me maar met Argentinië. Argentinië? Jazeker. Dat is een land dat met grote regelmaat bankroet wordt verklaard. Toch bestaat het nog steeds. En ze voetballen en tennissen zelfs een stuk beter dan Nederland. Da’s ook wat waard.