Gemeente op stelten

Twee jongens van 13 en 14 jaar en een vermoedelijk wat verwarde man zijn in staat een gemeente op stelten te zetten. Dat leert de Weesper affaire, die veel angst en onrust op scholen en kinderdagverblijven heeft veroorzaakt en ook het ongemakkelijke beeld heeft opgeleverd van twee kinderen die een week in een politiecel zaten opgesloten.

In Weesp werden vorige week alle basisscholen en kinderdagverblijven gealarmeerd over „dreigementen bij onderwijsinstellingen”. Met deze vage mededeling van de gemeente moesten kinderen, ouders, leerkrachten en anderen het aanvankelijk doen. En met de verzekering dat de politie extra zou surveilleren en met het verzoek om contact op te nemen „als er iets verdachts wordt gezien”.

Burgemeester Horseling besloot al snel om, zoals hij het uitdrukte, „de zaak wat op te schalen”, maar bleef zich overigens in raadselen hullen, in het belang van het onderzoek, zo verzekerde hij. De burgemeester bracht dus weinig informatie naar buiten, wat hem niet van optredens op radio en tv weerhield. Ook achteraf stelde hij dat de keuze om geen enkele inhoudelijke informatie vrij te geven, „het mogelijk heeft gemaakt dat deze zaak zo snel is opgelost”.

Dat is moeilijk te controleren. Feit is dat de jongens die een dreigtelefoontje hadden gepleegd, snel te pakken waren dankzij beelden van een beveiligingscamera. Feit is ook dat de man die een dreigbrief had geschreven, zichzelf bij de politie meldde. Dit alles gebeurde na een uitzending van het tv-programma Opsporing verzocht.

Als een burgemeester rept van „dreigementen bij onderwijsinstellingen”, slaat de schrik in de benen. Zeker met het drama vers in het geheugen dat zich kort daarvoor in het Belgische Dendermonde had afgespeeld, waarbij een man een bloedbad aanrichtte in een crèche. Zo werd het in Weesp anderhalve week na dato alsnog alarmerend gevonden dat er een gemaskerde man bij een school was gesignaleerd. „Er zijn geen aanwijzingen dat hij gewapend was”, liet de politie nog ‘geruststellend’ weten.

Het is achteraf makkelijk oordelen, maar de ‘dreigingen’ in Weesp waren niet veel meer dan een rotstreek van kwajongens. Natuurlijk is het juist dat het bevoegde gezag dreigementen serieus neemt, maar de vraag is wel of met name de burgemeester met zijn optreden niet meer commotie heeft veroorzaakt dan hij wegnam. Zelf stelde hij achteraf vast dat er „enorme onrust en hectiek” in zijn gemeente was ontstaan en dat sommige ouders en verzorgers „erg ongerust of zelfs boos” waren. Zijn handelwijze verdient daarom evaluatie. Of om na te gaan of deze aanpak navolging verdient wanneer zich zulke situaties voordoen of dat betere voorlichting aan de bevolking de voorkeur verdient.

Waar de rechtsstaat uit de rails is gelopen, is bij de behandeling van de twee jongens. Het is moeilijk te rijmen dat de volwassen briefschrijver na een dag werd vrijgelaten en de tieners een week de cel in moesten en huisarrest kregen. Ze verdienen straf, maar de proporties zijn hier zoek.