Feel good

Films kunnen hoop brengen in moeilijke tijden. Ze kunnen je opvrolijken en bieden de kans om even de harde werkelijkheid te ontvluchten. Als je net bent ontslagen, kan het verlichtend werken om in een bioscoop het verhaal mee te beleven van een armzalige sloeber die het schopt tot miljonair.

Op 3 april 1930, een half jaar na de beurscrash op Wallstreet, vond in Los Angeles de tweede Oscar-uitreiking uit de geschiedenis plaats. Voor een groot deel van de bevolking was de toekomst ineens onzeker geworden; talloze banen stonden op de tocht.

De Oscar-jury onderkende – onbewust? – de situatie en kende de prijs voor ‘best picture’ toe aan The Broadway Melody. Het was de eerste echte musical uit de geschiedenis; een echte feelgoodmovie met clichématige dialogen en een flinterdun plot. Niet echt een ‘goede film’, maar het grote publiek smulde van de uitzinnige kostuums, knappe choreografie en gemakkelijk mee te zingen liedjes.

The Broadway Melody zette een trend. De film kreeg niet minder dan drie gelijknamige opvolgers. Alle drie hadden ze een sterrencast, afkomstig uit de stal van de grote MGM-filmstudio’s, die garant stond voor een grote omzet.

Ook andere studio’s gingen in de crisisjaren musicals produceren; de luchtige liedjesfilms over onwaarschijnlijke succesverhalen waren bijna niet aan te slepen. Bijna elk jaar werd er wel één voor een Academy Award genomineerd. Het duurde tot 1940 – toen in Amerika de grootste ellende voorbij was – dat een échte ‘crisisfilm’ Oscars kreeg toegekend (en niet eens voor ‘best picture’): het grimmige Grapes of Wrath, over een familie die zich moeizaam staande probeerde te houden tijdens de Grote Depressie.

Komende zondag worden voor het eerst Oscars uitgereikt na het uitbreken van de kredietcrisis. De film Slumdog Millionaire is liefst vier keer genomineerd. Het is een modern liefdesverhaal vol muziek en dans. Posters prijzen de (overigens hoogst originele) film aan als ‘feelgoodmovie of the decade’. De plot gaat over een jongetje uit de sloppen van Mumbai dat, inderdaad, miljonair lijkt te worden.

Op een film over de gevolgen van graaipraktijken van bonusbeluste bankiers moeten we nog een paar jaar wachten.

Historicus Jaap Cohen onderzoekt het heden aan de hand van het verleden.