Weesp, een hysterisch medialaboratorium

Nu al een week besteedt de televisie zo buitensporig veel aandacht aan een piepkleine affaire in Weesp dat het interessant wordt de overwegingen en de effecten van die media-attentie te analyseren.

Het eerste zichtbare fenomeen was een brief die de burgemeester liet verspreiden onder leerlingen, ouders en docenten van een aantal scholen. Die brief riep vooral vragen op, omdat er wel werd gewaarschuwd de deuren onder lestijd gesloten te houden, maar niet werd uitgelegd om wat voor soort dreiging het zou kunnen gaan.

Korte tijd later was er sprake van een dreigbrief. Dinsdagavond vertoonde Opsporing verzocht beelden van een bewakingscamera op het Stationsplein, die liet zien hoe twee tot drie herkenbare jongens gebruikmaakten van een telefooncel. Nog diezelfde avond reden de ouders van twee vrienden, 13 en 14 jaar oud, hun kinderen naar het politiebureau, waar ze tot drie uur ’s morgens zouden worden verhoord en onmiddellijk bekenden dat ze het alarmnummer hadden gebeld met de mededeling: „Ik ben de massamoordenaar van Weesp. De school gaat eraan.”

Ze hadden pech gehad met hun „rotgeintje”, zoals een van de moeders het noemde bij Pauw & Witteman, dat vrijwel dagelijks aandacht besteedde aan ‘Weesp’. Ze wisten niet dat dezelfde school een paar dagen eerder een briefje met hanepoten had ontvangen van een 54-jarige man uit Hilversum (kort gearresteerd, nu weer vrij) met de tekst: „Wordt deze school erger dan Dendermonde?”

De mediahysterie over een driedubbele Belgische moord had diverse dwaalgeesten onafhankelijk van elkaar tot ‘humor’ geïnspireerd. De media bliezen die nieuwe paniek ook weer op. Maar de burgemeester die eerst op televisie ter verantwoording was geroepen of hij wel genoeg deed, kreeg al snel de vraag of hij de boel niet te serieus had genomen.

De jongens hebben ook geluk, omdat ze allebei een welbespraakte en assertieve moeder hebben die het op televisie goed doet. De volksstemming sloeg snel om in de richting dat je kwajongens voor zoiets onbenulligs niet twee weken in de gevangenis zet. En dus spoort een cameraploeg van EénVandaag in Weesp hun onherkenbaar gemaakte vriendjes op, die nogal onsamenhangende verhalen ophangen. Nog meer mist.

Er worden de laatste tijd voortdurend jongens die rotgeintjes uithalen in de gevangenis opgesloten, want dat willen de publieke opinie en de politiek. En die worden niet na drie dagen weer vrijgelaten, mede onder druk van de media. Het verrassende effect van de Weesper affaire is dat media en publiek van hun eigen wraakzucht geschrokken lijken, nu het blijkt te gaan om kinderen uit nette Nederlandse gezinnen.