Soedan tekent akkoord met rebellen

De Soedanese regering en de belangrijkste rebellengroep in Darfur, de JEM, zijn het eens geworden over vertrouwenwekkende maatregelen als inleiding op latere vredesonderhandelingen.

Een intentieverklaring werd vandaag ondertekend in Qatar. Soedan en de Beweging voor Gerechtigheid en Gelijkheid zijn onder andere in principe overeengekomen gevangenen uit te wisselen.

Het is zeer twijfelachtig of het akkoord uiteindelijk zal leiden tot vrede in Darfur, waar de oorlog van de regering en geallieerde Arabische milities tegen Afrikaanse rebellen sinds 2003 naar schatting zeker 200.000 mensen het leven heeft gekost. De rebellen zijn versplinterd en andere groepen weigeren met de Soedanese regering te praten.

Daarnaast wordt deze dagen een besluit verwacht van het Internationaal Strafhof in Den Haag over vervolging van de Soedanese president Omar Hassan al-Bashir wegens oorlogsmisdrijven in Darfur.

Het is volstrekt onduidelijk welke gevolgen een eventueel arrestatiebevel tegen Bashir voor het conflict in Darfur zal hebben. Een hoge Soedanese regeringsvertegenwoordiger waarschuwde gisteren dat zo’n stap de gesprekken met de JEM kan ondermijnen. Volgens sommige waarnemers probeert de regering met het overleg in de Qatarese hoofdstad Doha juist vervolging te voorkomen.

Een Soedanese regeringsdelegatie begon vorige week de gesprekken in Doha met vertegenwoordigers van de JEM. Qatar werpt zich steeds vaker op als bemiddelaar in conflicten. De Qatarese premier, sjeik Hamad bin Jassim al-Thani, zei gisteren te hopen dat over twee weken verdere besprekingen kunnen beginnen over een staakt-het-vuren en over de uitwerking van de overeengekomen vertrouwenwekkende maatregelen. De belangrijkste daarvan is de vrijlating van gevangenen.

Een woordvoerder van de JEM zei gisteren dat de twee partijen in principe akkoord waren gegaan om gevangenen vrij te laten die zijn veroordeeld in verband met het conflict in Darfur, maar dat de details nog moeten worden uitgewerkt. De regering houdt volgens de Soedanese krant Al-Ray al-Amm ongeveer vijftig leden van de JEM vast.

Onder hen is de hoogste veiligheidschef, Abdelaziz Ushar, een halfbroer van JEM-leider Khalil Ibrahim. Deze werd vorig jaar mei gevangen genomen toen eenheden van de JEM onverwachts oprukten naar Khartoum, waar ze ternauwernood werden afgeslagen. Ushar en verscheidene anderen zijn ter dood veroordeeld. De JEM op haar beurt houdt een onbekend aantal regeringsmilitairen vast.

De JEM, een moslimfundamentalistische organisatie, eist voorts stopzetting van bombardementen in Darfur op wat volgens haar civiele gebieden zijn. Ook eist ze dat Khartoum belooft de humanitaire hulp aan de miljoenen ontheemden in het gebied niet te hinderen. Hulpwerkers lopen nu tegen allerlei problemen op.