Het oudst bekende haar van een mens gevonden

In fossiele hyena-uitwerpselen van 200.000 tot 250.000 jaar oud is het oudst bekende menselijke haar ontdekt. Tot nu was het oudste haar afkomstig uit een Zuid-Amerikaanse mummie van 9.000 jaar oud. De haren in de poep van de bruine hyena zijn gevonden in de Gladysvale-grot in Zuid-Afrika, ten westen van Johannesburg, door Zuid-Afrikaanse en Britse archeologen. Hun onderzoek wordt binnenkort gepubliceerd in het vakblad Journal of Archaeological Science.

Van welke mensachtige de haren afkomstig zijn, is niet duidelijk, want ze zijn net iets ouder dan de moderne mens, Homo sapiens, van wie de oudste fossielen 197.000 jaar oud zijn. Waarschijnlijk zijn ze afkomstig van onze directe voorouder, vroeger vaak archaïsche Homo sapiens genoemd en tegenwoordig meestal Homo helmeï, naar de soortnaam die ooit aan de H. sapiens-achtige en 250.000 jaar oude Florisbad-schedel (ook uit Zuid-Afrika) werd gegeven. Alle oude ‘echte’ H. sapiens-fossielen komen uit Oost-Afrika. Het haar van Homo helmeï zal niet veel hebben afgeweken van modern haar. DNA is niet meer gevonden in de haren.

Dat mensenhaar in een hyena- drol is gevonden, betekent dat ook toen mensen werden opgegeten door hyena’s, maar het zegt weinig over de leefwijze van deze mensen. De mens in kwestie hoeft niet eens door deze hyena te zijn gedood; bruine hyena’s zijn vooral aaseters. Evengoed kan de hyena zich te goed hebben gedaan aan een achtergelaten Homo helmeï-lijk.

In totaal 20 haren uit één fossiele drol werden onder een elektronenmicroscoop bekeken. Vijf haren bleken goed genoeg bewaard om conclusies uit te trekken. Aan de structuur van schubben op een haar is redelijk vast te stellen aan welk dier het haar ooit vastzat. De nu gevonden haren lijken op de drie belangrijkste kenmerken van de schubben (regelmatigheid, vorm van de rand en onderlinge afstand) van alle primaten in de omgeving het meest op die van de moderne mens. Op hyenahaar lijken ze totaal niet.