Brede onrust over nieuwe CPB-raming

In politiek Den Haag is geschokt gereageerd op de nieuwste ramingen over de Nederlandse economie. Premier Balkenende noemde ze „buitengewoon ernstig”. De Tweede Kamer reageerde ongerust.

De drie vakcentrales zouden vanmiddag een grootscheeps investeringsplan van 7 miljard presenteren om de economie draaiende te houden. De werkgevers pleiten voor een volledige bevriezing van de overheidsuitgaven, inclusief uitkeringen. Zij pleiten ook voor een nationaal sociaal akkoord.

Balkenende noemde de forse stijging van de werkloosheid „het meest pijnlijke”. Volgens directeur van het Centraal Planbureau Coen Teulings heeft de snel oplopende werkloosheid grote sociale gevolgen en ingrijpende consequenties voor de overheidsfinanciën. Hij noemde het „ondenkbaar” dat de afspraken over de begroting, die het kabinet aan het begin van de regeerperiode heeft gemaakt overeind kunnen worden gehouden. Balkenende deed daarover geen uitspraken. Wel maakte hij duidelijk dat het kabinet aan ingrijpende en pijnlijke maatregelen niet kan ontkomen. „We staan voor een nieuwe en grote beproeving. Iedereen zal zijn steentje moeten bijdragen.” Het kabinet wil een zorgvuldige afweging maken tussen investeringen, bezuinigingen en structurele maatregelen. Wel maakte de premier duidelijk dat het niet acceptabel is „alle rekeningen door te schuiven naar volgende generaties of naar de overheid”.

Het kabinet moet volgens het CDA snel met een samenhangend pakket komen „met oog voor de soliditeit en houdbaarheid op de korte én op de lange termijn.” De PvdA is vooral geschrokken van de hoge werkloosheidcijfers. De SP noemt die „schrikbarend” en noemt het „onmogelijk om nu fors te bezuinigingen”. De VVD vindt dat de begrotingsregels ondanks de slechte cijfers wel gehandhaafd moeten blijven. De partij roept het kabinet op nu snel met een plan komen: „In de cijfers zit maar één boodschap: kabinet, stop met ruziemaken, ga regeren!” De PVV wil dat het kabinet „snel afrekent met linkse hobby’s”, zoals kunst- en milieusubsidies. Voor GroenLinks heeft bestrijding van massawerkloosheid „absolute topprioriteit”.