'Steek nu extra geld in huizen en wegen'

De stagnerende economie moet worden gestimuleerd met een nieuw investeringsfonds voor de woningbouw en het vlottrekken van grote projecten als de Zuidas, de A2 bij Maastricht, uitbreiding van Almere en renovatie van de Afsluitdijk.

Dat schrijven topambtenaren van de ministeries van Verkeer en Waterstaat en Wonen, Wijken, Integratie (WWI) in het nog vertrouwelijke conceptadvies Door de recessie heen bouwen.

Het kabinet zal dit betrekken bij de onderhandelingen die deze week beginnen over de steunmaatregelen die op korte en lange termijn nodig zijn. Morgen presenteert het Centraal Planbureau nieuwe voorspellingen voor de economie en de gevolgen daarvan voor de rijksbegroting. In Den Haag wordt rekening gehouden met zeer sombere vooruitzichten over 2009 en 2010, met een negatieve groei van 2 tot 4 procent. Vorige week lekte al uit dat het kabinet de begrotingsregels alleen kan handhaven door 20 miljard euro te bezuinigen.

De ambtenaren van de twee ministeries denken dat de overheid met gerichte investeringen de bouwsector aan het werk kan houden. Dit is van groot belang voor het vertrouwen in de economie: „Niets werkt in de beeldvorming negatiever dan verlaten bouwputten en half afgeronde projecten.”

Met een fonds waarin de overheid een half miljard euro stort, kan volgens het advies een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de woningbouw. Zonder maatregelen wordt een terugval voorzien in de totale bouwproductie van 59 miljard euro in 2008 naar 53 miljard in 2010. Met het fonds kan de overheid projectontwikkelaars garanderen dat woningen worden afgenomen. Omdat de verwachting is dat in 2011 de woningmarkt aantrekt zou de overheid hiermee een beperkt risico lopen.

Het is volgens het advies mogelijk om in 2009 voor circa een miljard euro aan investeringen in infrastructuur, zoals wegen, vaarwegen en spoor, naar voren te halen. Het gaat om nieuwbouw en onderhoud. In 2010 zou het kunnen gaan om circa 2 miljard aan extra investeringen.

De ambtenaren willen ook dat pensioenfondsen makkelijker kunnen deelnemen aan publiek-private infrastructuurprojecten. Verder moet het kabinet vaker een beroep doen op ontheffing van Europese aanbestedingsregels. Die veroorzaken veel vertraging.

Het advies is gericht aan de commissie onder leiding van secretaris-generaal Gerritse van Financiën die het kabinet adviseert. Het sluit aan bij de wens van het CDA om meer overheidsinvesteringen naar voren te halen. Minister Bos (Financiën, PvdA) was er tot nu toe terughoudend over; de effecten zouden beperkt zijn. Ook zijn er pleidooien voor investeringen in de kenniseconomie, die op lange termijn meer effect zouden hebben op de economie dan investeringen in infrastructuur.

Recessie: pagina 9