Machtige geestelijken ontslagen

De Saoedische koning Abdullah heeft zaterdag in een ingrijpende wijziging van het landsbestuur twee machtige geestelijken ontslagen die jarenlang hervormingen in de weg stonden.

Ook is voor het eerst een vrouw benoemd als onderminister.

De belangrijkste wijziging is het ontslag van de chef van de gevreesde en omstreden religieuze politie, sjeik Ibrahim al-Ghaith, en van de hoogste rechter, sjeik Salih Ibn al-Luhaidan. Sjeik Luhaidan haalde in september het internationale nieuws met zijn fatwa, islamitisch decreet, dat het geoorloofd is de eigenaars van tv-netwerken die „immorele” en „vulgaire” programma’s uitzenden, te doden. De religieuze politie, die gedrag en kleding van de burgers in de gaten houdt, wordt van bruut optreden beschuldigd.

Een andere „zeer belangrijke” verandering is volgens de Saoedische mensenrechtenactivist Ibrahim al-Mughaiteeb beëindiging van het monopolie van de sunnitische rechtsschool waarop de in Saoedi-Arabië dominante, ultraconservatieve wahabitische geestelijken zich baseren, in de hoogste raad van islamitische rechtsgeleerden. Ook vertegenwoordigers van de drie andere, meer gematigde sunnitische rechtsscholen zijn nu in de raad benoemd. Er zijn echter geen representanten van de shi’itische minderheid benoemd. „De koning gaat geleidelijk te werk”, aldus Mughaiteeb.

De wahabitische geestelijkheid hielp de Saud-dynastie haar gezag te vestigen over het land, en kreeg in ruil daarvoor vergaande zeggenschap over de maatschappij. Dit verbond maakte het de achtereenvolgende koningen zeer moeilijk hervormingen door te voeren. De wijzigingen aan de religieuze top, die tot dusverre door haviken werd gedomineerd, betekenen dat koning Abdullah zich onder de geestelijkheid van voldoende steun heeft verzekerd en dat hervormingen nu te verwachten zijn.

Belangrijke benoemingen in het kabinet zijn volgens Mughaiteeb de nieuwe ministers van Justitie, Mohammed al-Eissa, en van Onderwijs, prins Faisal bin Abdullah. Het onderwijs wordt gezien als een van de pilaren van het extremisme in Saoedi-Arabië, dat internationaal en nationaal veel slachtoffers heeft geëist. Schoolboeken en extremistische docenten worden als schuldigen aangewezen. De laatste jaren is al een begin gemaakt met hervormingen. Prins Faisal was eerder adjunct-chef van de inlichtingendienst.

Onderwijsdeskundige Nora al-Fayez wordt onderminister van Onderwijs voor vrouwenzaken. Of haar benoeming verdere verbeteringen inluidt van de situatie van vrouwen was niet duidelijk. In tegenstelling tot de verwachting werden geen vrouwen benoemd in de adviesraad van de koning, de Majlis al-Shoura, die eveneens werd gewijzigd.