Islamitisch recht in Swat

Een provinciale regering in Pakistan heeft vandaag met radicale leiders in de Swat-vallei afgesproken dat er een vorm van islamitisch recht wordt ingevoerd.

Een staakt-het vuren van tien dagen en de vrijlating van een Chinese technicus die vijf maanden geleden werd ontvoerd. Met die gebaren willen de Talibaan in de Pakistaanse Swat-vallei laten zien dat er met hen te praten valt. In ruil daarvoor kregen zij vandaag de toezegging van de regering dat er een vorm van islamitisch recht in de vallei wordt ingevoerd.

Terwijl president Zardari gisteren in een televisie-interview alarmkreten sloeg – „de Talibaan zijn erop uit om de staat over te nemen” en „we vechten voor het overleven van Pakistan” – tekende de regering van de North-west Frontier Province een overeenkomst met soefi Mohammed. Dat is een radicale geestelijke die met de Talibaan in Afghanistan tegen de Amerikaanse inval vocht. Volgens het akkoord moet de regering, die sinds de verkiezingen vorig jaar geleid wordt door de seculiere ANP, de shari’a invoeren in de vallei en omliggende gebieden.

Vandaag besprak een dertigkoppige delegatie van Mohammeds verboden Beweging voor de Handhaving van het Islamitisch Recht de details van het akkoord met de regering in de provinciehoofdstad Peshawar. Daarvan is achteraf alleen bekendgemaakt dat alle wetten die niet overeenkomen met islamitische teksten worden opgeschort. „We hopen dat de situatie zo weer normaal wordt”, aldus de secretaris-generaal van de ANP tegen journalisten.

Anders dan de tribale gebieden aan de grens met Afghanistan (waar stammen de baas zijn) wordt de Swat-vallei officieel gewoon bestuurd door de Pakistaanse regering. Maar die heeft haar gezag in de vallei verloren in de tweede helft van 2007. In reactie op de bloedige bestorming van de door extremisten bezette Rode Moskee in Islamabad, namen militanten in Swat toen de wapens op om het leger te verdrijven. Dit gebeurde onder leiding van Mullah Fazlullah, schoonzoon van Mohammed en solidair met de Talibaan en Al-Qaeda. Het leger leed een aantal gevoelige nederlagen, maar leek daarna aan de winnende hand.

Met het aantreden begin vorig jaar van een nieuwe regering, die de moslimextremisten in het land vreedzaam wilde benaderen, zag Fazlullah kans om zijn greep te verstevigen en de vallei gaandeweg te ‘talibaniseren’: baarden werden verplicht, meisjesscholen in brand gestoken, ‘spionnen voor Amerika’ doodgeschoten of onthoofd teruggevonden. Via de radio laat Fazlullah elke avond het volgende slachtoffer omroepen.

Onduidelijk is dan ook welke vorm van islamitisch recht er precies ingevoerd wordt. Mohammed heeft in de jaren negentig met regeringen afgesproken dat er Qazi-rechtbanken zouden komen: traditionele instellingen die grotendeels op de shari’a zijn gestoeld en door een geestelijke geleid worden. Dat is destijds niet gebeurd. Volgens het akkoord van dit weekeinde zou nu alsnog tot de Qazi-rechtbanken zijn besloten.

Maar dat is een ander stelsel van regels dan de radicale praktijk die nu in de Swat-vallei heerst. Gevreesd wordt ook dat Mohammed onvoldoende invloed op zijn schoonzoon heeft om iets aan die praktijk te veranderen.