Ajax: te veel individualisten, te weinig collectief

Ajax2Feyenoord0

Ruststand 0-0. 51. Vermaelen 1-0, 91. Emanuelson 2-0. Scheidsrechter: Vink. Toeschouwers: 50.136.

Op de vraag wat hij ervan vond dat hij pas in de tweede helft was ingezet, liet uitblinker Leonardo na afloop van het duel met Feyenoord zien dat de mediatraining aan hem goed besteed is geweest. „De winnende trainer heeft altijd gelijk, dus kan ik daar moeilijk kritiek op hebben.” De Braziliaan kent het klappen van de zweep in het profvoetbal en weet wanneer hij diplomatiek moet antwoorden.

De triomferende coach was gisteren na de 2-0 zege van Ajax op Feyenoord Marco van Basten. En die is Leonardo liever kwijt dan rijk. Want als het aan hem ligt, tekent hij morgen nog een contract bij Panathinaikos, waardoor hij wordt herenigd met de trainer die hem naar Amsterdam haalde: Henk ten Cate. „Ik zoek alleen nog een blauwe ballpoint om mijn handtekening te zetten”, pochte Leonardo, die aan het eind van het seizoen transfervrij kan vertrekken. Waarschijnlijk is hij persoonlijk al rond met de Griekse club.

Kort daarvoor had Van Basten in de perszaal van de Arena verklaard dat hij een speler die zo goed voetbalt graag voor de club wil behouden. „Leonardo is niet zo balvast, maar wel een gevaarlijke speler”, zei de trainer. Van Basten kreeg gisteren na een roerige periode weer wat lucht. Maar of hij ook gelijk had met zijn opstelling, daarover verschilden de meningen.

De afgelopen weken constateerde de technische staf van Ajax dat de aanvallers te veel balverlies leden. Daarom liet Van Basten in de verbleekte klassieker, die Ajax moest winnen om de tweede plaats van de eredivisie in het vizier te houden, Miralem Sulejmani (op links) en Kennedy Bakircioglü (op rechts) de vleugels bezetten. De laatste was dit seizoen pas in vijf competitieduels actief geweest. De multifunctionele Urby Emanuelson opereerde als linkshalf, Rasmus Lindgren als verdedigende middenvelder ‘met de punt naar achteren’. En Luis Suarez speelde in de punt van de aanval omdat Dario Cvitanich nog geblesseerd was.

Leonardo moest dus accepteren dat hij ondanks al deze mutaties nog steeds niet in de basis stond. Sulejmani was echter grieperig, waardoor de lichtvoetige dribbelaar tegen zijn oude club in de tweede helft toch in actie mocht komen. Met Leonardo kreeg Ajax vleugels door zijn flitsende acties op links. Lat en paal (driemaal) voorkwamen een hoge score.

Pas in de extra tijd besliste Emanuelson de wedstrijd op aangeven van Suarez, die zich eens niet zelfzuchtig toonde. Op dat moment speelde Feyenoord al zo’n tien minuten met een speler minder, omdat Dwight Tiendalli met een tweede gele kaart van het veld was gestuurd. De eerste was wegens aanmerkingen op arbiter Pieter Vink, de tweede na een harde charge op de benen van de voor hem ongrijpbare Leonardo.

Na een week waarin Van Basten supporters moest sussen tijdens een onderhoud en een soort functioneringsgesprek voerde met de clubleiding, kwam deze overwinning als geroepen. Van Basten beloofde meer aandacht te besteden aan het individu achter de speler. Het feit dat oud-Ajacied en -international Frank de Boer vaker bij het eerste elftal wordt betrokken, past daar ook in.

Maar ondanks deze ontwikkelingen kan moeilijk worden gesteld dat de Ajax-motor weer gesmeerd loopt. De club uit Amsterdam toonde zich tegen Feyenoord – zoals al het gehele seizoen – een onsamenhangend geheel. Zelden waren er fraaie combinaties te bewonderen. Voorin keek Suarez vrijwel nooit of er een medespeler in de buurt was. Te veel individualisten, te weinig collectief. Van Basten schijnt er met zijn complete staf weinig aan te kunnen veranderen. Terwijl hij en assistent Dennis Bergkamp vroeger zelf toch aanvallers van wereldniveau waren.

Af en toe mag het spel ook wat zakelijker. Zo ‘stifte’ Suarez de bal over Timmer toen hij een keer vrij voor het doel kwam. De bal ging over de doelman van Feyenoord, maar raakte de lat. Van Basten: „Hij had beter op snelheid Timmer kunnen passeren en dan scoren. Op zo’n moment sta je als trainer machteloos. We hebben deze week notabene nog getraind op shoot-outs [waarbij de speler alleen op de doelman afgaat].”

Ajax kwam op voorsprong door een fout in de organisatie van Feyenoord. Bij een vrije trap van Kennedy werd de in zo’n situatie altijd inkomende Thomas Vermaelen over het hoofd gezien. De verdediger kon de bal gemakkelijk in het doel lopen. Vermaelen had gedekt moeten worden door André Bahia, maar zou ook later nog verschillende keren vrijstaan bij standaardsituaties. Het is de vraag of Feyenoords nieuwe adviseur Leo Beenhakker dit in zijn vrije tijd ook heeft gesignaleerd.